Zastosowanie metod inżynierii genetycznej

Dziedzina biologii zajmująca się zjawiskami dziedziczności i zmienności oraz badaniem praw rządzących między podobieństwem i różnicami indywidualnymi, związanymi z pochodzeniem, nosi nazwę genetyki. Nauka ta powstała w początkach obecnego stulecia i stale niezwykle szybko się rozwija. Obecnie w dużym zakresie wykorzystywana jest w stosunkowo nowej gałęzi nauk zwanej inżynierią genetyczną.

Inżynieria genetyczna to inaczej ingerencja w materiał genetyczny organizmów, w celu zmiany ich właściwości dziedzicznych. Polega ona na wprowadzaniu do nici DNA jednego organizmu genów pochodzących od innego organizmu. Geny te są dobierane pod kątem użyteczności i pożądanych przez nas cech.

Nowe techniki inżynierii genetycznej zaczęto stosować po odkryciu tzw. enzymów restrykcyjnych. Rozcinają one jedną nić DNA w miejscu o określonej sekwencji zasad oraz drugą nić w sąsiadującym miejscu o takiej samej sekwencji zasad. Jednoniciowe końce są nie tylko identyczne, ale i komplementarne. Nazywane są lepkimi końcami.

Inżynieria genetyczna może być realizowana w wielu dziedzinach: medycynie, farmaceutyce, rolnictwie, hodowli, klonowaniu, kryminalistyce oraz naukach pokrewnych, a także w licznych eksperymentach.

Zastosowanie metod inżynierii genetycznej

Medycyna

Inżynieria genetyczna ułatwia przeprowadzanie diagnozy, dzięki której można wykrywać we wczesnym stadium uszkodzenia i inne wady występujące u dziecka. Znaczący postęp dokonano również w rozwiązywaniu problemów samej bezpłodności, głównie poprzez zapłodnienie pozaustrojowe (in vitro). Dzięki poradnictwu genetycznemu każdy człowiek, w którego rodzinie występuje choroba dziedziczna, może się dowiedzieć czy jest nosicielem i jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia choroby u potomstwa. W medycynie szczególną uwagę zwraca tzw. terapia genowa. Dotyczy ona leczenia chorób genetycznych, do tej pory nieuleczalnych. Polega to na wymianie wadliwego genu i zastąpieniu go genem działającym poprawnie. Można w ten sposób leczyć takie choroby jak białaczka czy hemofilia oraz wiele innych. Cały czas trwają prace nad udoskonalaniem metod, aby osiągać jak najlepsze i najszybsze efekty w leczeniu. Ich rozwój stosowany w terapii genowej będzie w najbliższych dziesięcioleciach jednym z najintensywniej rozwijających się kierunków inżynierii genetycznej i biotechnologii.

Farmaceutyka

To chyba największe zadanie inżynierii genetycznej. Jest bardzo szeroko wykorzystywana do produkcji leków i innych substancji leczniczych np. czynnika krzepnięcia krwi, hormonu wzrostu, substancji antywirusowych i antybiotyków, a przede wszystkim insuliny. Dawniej otrzymywano ją z trzustek zwierzęcych. Była to metoda bardzo droga, gdyż ilość insuliny otrzymana z jednej trzustki była niewielka, a proces jej wydzielania kosztowny. Zwykle organizmami produkującymi leki są bakterie. Leki można produkować w taki sposób, by odpowiadały indywidualnym potrzebom każdego z pacjentów. Ma to ogromne znaczenie praktyczne.

Jesteś tu: Genetyka

Strony: 1 2