Tkanki roślinne
Tkanka – jest to zespół komórek o podobnej budowie pełniących określone funkcje.
Komórki muszą się ze soba kontaktować a umożliwiają to plazmodesmy czyli pasma cytoplazy oraz jamki czyli otwory w ścianie komorkowej – zaweniają łaczność między komórkami.
Tkanki możemy podzielić ze względu na:
a) zdolność do podziału
1. twótcze ich komórki mają zdolność do ciąglego podziału np. miazga
2. stałe ich komórki nie mają zdolniości do podziału np. tkanka okrywająca
b) złożoność budowy
1.jednorodne – mają komórki tego samego typu np. tkanka okrywajaca
2. niejednorodne mają komórki różnego typu np. tkanka przewodząca.
c) pochodzenie
1. pierwotne – powstają z komórek zarodka np. tkanka okrywajaca pierwotna (epiderma)
2. wtórne – powstają z komórek tkanki pierwotnej np. tkanka okrywająca wtórna (korek)
TKANKI TWÓRCZE
występują w górnych częściach rośliny
Inaczej tkanki merystematyczne – Merystemy
Funkcja – wzrost rośliny (rozwój już istniejących organów i wzrost nowych)
Przystosowanie do funkcji: małe rozmiary komórek, cienkie ściany komórkowe, duże jądro
Podział:
Merystemy pierwotne – powodują wzrost rośliny na długość
- merystem zarodkowy (występuje w nasionach i umożliwia wzrost zarodka)
- merystem wierzchołkowy pędu (występuje na szczycie pędu)
- merystem wierzchołkowy korzenia (-II- korzenia)
- merystem interkalarny (wystepuje w węzłach np. u babbusa)
Merystemy wtórne powodują wzrost rożliny na grubość- kambium – miazga – jej podziały prowadzą do powstania drewna i łyka wtórnego
- fallogen – odpowiada za tworzenie tkanki okrywającej wtrórnej – korka
Kallus – merystem przyranny, uaktywnia sie przey uszkidzeniu rośliny i umożliwia zregenerowanie zranionego miejsca
Merystem archesporialny – jedyny merystem majacy zdolność do podziału mejotycznego, znajduje się w zarodniach
TKANKI STAŁE
Nie mają zdolności do podzialu i występują w różnych częściach rośliny.
Tkanka okrywająca
Funkcje – izoluje i chroni roślinę przed środowiskiem zewnętrznym oraz pośredniczy miedzy nimi.
Podział
Tkanka okrywająca pierwotna
*Epiderma -(skórka) występuje w częśckiach nadziemnych, jej komórki są żywe, mają cienkie ściany komórkowe, nie maja chloroplastów, ściśle do siebie przylegają tworząc jedna warstwę, epiderma mająca kontakt ze środowiskiem wewnętrznym dodatkowo wyścielona jest kutyną i woskiem (zw. tłuszczowe) które tworzą kutikulę chroniącą przed transpiracją.
Wytwory epidermy:
#aparaty szparkowe – wymiana gazowa i relulacja transpiracji (kiedy jest duży turgor otwieraja się i woda odparowywuje) mają chloroplasty
# włoski (mogą być martwe, żywe, proste złożone, jednokomórkowe i wielokomórkowe)
Rodzaje np. czepne, wydzilnicze, parzące, ich główna funcją jest ochrona rośliny, gestowystępujące włoski tworzą kutner
* Epiblema (ryzoderma) występuje w częścach podziemnych, żywe komórki o cienkich ścianach komórkowych)
Wytwór:
Włośniki – wyroski zwiększające ilość pobieranej wody i soli mineralnych, zawsze jednokomórkowe
Tkanka okrywająca wtórna
Występuje u starszych roślin, jest wielowarstwowy, tworzy Korek, zawsze, matrwe komórki, znajdują sie w niej przetchlinki – odpowiedzialne za wymianę gazową
Tkanka miękiszowa – jej komórki są żywe, zaokrąglone, duże, ściśle do siebie nie przylegają i mają duze przestrzenie międzykomórkowe.
- miękisz zasadniczy – wypełnia przestrzenie miedzykomórkowe
- miękisz astymilacyjny – wymiana CO2 i fotosynteza, posiada chloroplasty, wystepuje w liściach i łodydze
gąbczasy (u roslin okrytonasiennych, dwuliściennych, jednoliściennych i paprotników)
palisadowy (rośliny okrytonasienne, dwuliścienne i paprotniki)
wieloramienny (rośliny nagonasienne)
- miękisz spichrzowy – gromadzi materialy zapasowe, występuje w korzeniach, bulwach. Posiada leukoplasy (organelle gromadzące materialy zapasowe)
– miękisz wodonośny – u roślin rosnących na suchych obszarach np. kaktus, zatrzymuje wodę
posiada duże wakuole
- miękisz powietrzny – przewietrzający – aerenchyma
posiada kanały wentylacyje, u roślin wodnych
Tkanka wzmacniajca
Funcje
Utrzymuje pęd rośliny w pionie
Chroni przed urazami mechanicznymi
Nadaje sztywność organom rośliny
Podział
Kolenchyma (zwarcica)
Zywe komórki, elastyczne ściany komórkowe nie hamują wzrostu rosliny, mają zgrubiałe ściany komórkowe, występuje w cz. nadziemnych, mają chloroplasty
płatowa (zgrubienia na przeciległych płatach)
kątowa (zgrubienia w katach komórki0
Sklerenchyma (twardzica) – , są to martwe komórki, posiadają tylko ściane komórkową ktora jest bardzo gruba, odkłada się w niej lignina
budujące ją komórki to:
włókna – wydłużona budowa, występuje w łodygach starszych roślin np.lnu
komórki kamienne – najtwardsze, okraglawe wystepują np. w skorupce orzech
Tkanka przewodząca – przewodzi różne substancję
*wodę i sole mineralne – mechanizm bierny bez nakladu energii wykorzystana siła ssaca liści, kierunek – z korzenia w górę
* asymilaty – mechanizm aktywny z nakladem energii, z liści w dół
Drewno (ksylem)
martwe komórki, transport wody i soli mineralnych, niejednorodny
budujące je komorki
- cewki – starsze ewolucyjnie, wydłużone o zaostrzonych końcach, posiadają jamki, transport odbywa się z cewki do cewki przez jamki, mało skuteczny transport (nagonasienne i paprotniki)
– naczynia – lepiej przystosowane gdyz wystepuje u nich zanik ścian poprzecznych, transport w lini prostej skuteczniejszy, okrytonasienne
Elementy drewna:
miękisz drzewny – wypełnia przestrzenie międzykomórkowe
włókna drzewne – funkcje wzmacniające
Łyko – floem
o żywych komórkach, transportuje asymilaty
budujące je komórki:
- komórki sitowe – o wydłużonych ksztaltach, zaostrzone, maja performowane sciany komorkowe – pola sitowe, transport jak u cewek (nagonasienne i paprotniki
- rury sitowe – lepiej przystosowane gdyz ściany poprzeczne są performowane – sita, za procesy życiowe odpowiadają komórki przyrurowe (okrytonasienne)
Elementy łyka
miękisz łykowy – wypełnia przestrzenie międzykomórkowe
włókna łykowe -funkcje wzmacniajace
Łyko i drewno pierwotne to wytwór tkaki pierwotnej przewodzącej
Łyko i drewno wtórne to wytwór kambium
Tkanka wydzielnicza
- powierzchniowa – produkuje i wydziela substance na powierzchni
włoski wydzielnicze
miodniki – nektar
wypotniki – woda
- wewnętrzna
rury mleczne – sok mleczny
kanały zywiczne – żywica
Dodaj komentarz