Tkanki i krwinki

1Funkcje nabłonka: oddzielają nasz organizm od otaczającego środowiska; zabezpieczaja go przed utratą wody; pozwalają na wymianę gazową; ułatwiają odbiór bodźców ze świata zew.; wyściełają narządy i jamy ciała.Podział nabłonka wobec funkcji: *pokrywające-wielowarstwowa tkanka, jednowarstwowy płaski, *gruczołowaty- zawierają liczne kom. zdolne do produkcji sub. 2Nabłonki dzielimy ze względu na kształt na: *jednowarstwowy płaski- ze spłaszczonych wielobocznych komórek, ma centralnie umieszczone jądro; występuje wszędzie gdzie konieczne jest wymiana sub. (np. w pęcherzykach płucnych) *jednowarstwowy sześcienny; jadra umieszczone centralnie; występuje m.in. w kanalikach nerkowych- tam gdzie intensywnie zachodzi wchłan 2*jednowarstwowy walcowaty- wysokie kom. o kształcie graniastosłupów; ich jądro znajduje w warstwie cytoplazmy; występuje w przewodzie pokarmowym i jajowodach;. W jelicie posiadają one mikrokosmki tzn. male wypustki u góry. W jajowodach u góry są poruszające się włoski.1 Eksportujących. (trzustka) *zmysłowe- współtworzą siatkówkę oka, błonę węchową nosa ianie i wydzielanie2* jednowarstwowy wielorzędowy-składa się z podłużnych komórek i niższych o klinowym kształcie. Posiada jądra na różnych wysokościach. Występuje w drogach oddechowych. Na wolnej pow. Kom. występują często też rzęski. *wielowarstwowy płaski- zbudowany z kilku warstw kom. z których zew. Są spłaszczone, nabłonek może się odnawiać, występuje w jamie ustnej, pochwie, a także pokrywa wierzchnia warstwe skóry
TKANKA ŁĄCZNAFunkcje: *wypełniająca *odżywcza *transportowa *mechaniczna *obronna Budowa: *istota podstawowa-bezpostaciowa sub. Org. *włókna kolagenowe- mają bardzo dużą odporność na rozrywanie *włókna sprężyste- zbudowane z elastyny, tworzą nieregularną sieć, którą można rozciągać. *włókna retikulinowe- stanowią rusztowanie w niektórych nażądach np. zrębie węzłów chłonnychPODZIAŁ TKANKI ŁĄCZNEJ: a) właściwa: (cechy: nie posiada sub. twardych; ma duże możliwości regeneracyjne; znaczny udział w metabolizmie ustroju) *tk łączna wiotka- zawiera dużo włukien kolagenowych, umożliwia silne odkształcanie; *tk łączna zbita- włókna kolagenowe w niej zawarte jeśli są ułożone regularnie tworzą ścięgna i torebki stawowe; jeśli nieregularnie umożliwia odkształcanie w skórze właściwej *tk łączna tłuszczowa: ( jej kom. syntezują i odkładają w swojej cytoplazmie tłuszcze obojętne, pełni rolę termoizolacyjną) *tk łączna siateczkowa- jest bardzo unaczyniona, ma delikatna budowę, kom. kontaktują się w niej za pomocą wypustek , powstaje przestrzenna sieć występująca w węzłach chłonnych) *tk łączna zarodkowa (występuje w okresie zarodkowym kom. ma zdolność wytwarzania wszystkich rodzajów kom. tkanki łącznej).b)oporowa1)chrzęstna (cechy: ‘nie jest unaczyniona ‘ani unerwiona ‘składa się m.in. z licznych kom. chrzęstnych (chondrocyty) ‘ma zdolności samo regeneracyjne) *tk chrzęstna szklista (tworzy szkielet w okresie zarodkowym i płodowym, u dorosłego człowieka buduje pow. Stawowe, zawiera włókna kolagenowe) * tk. Chrzęstna spężysta: występuje w małżowinie usznej; w jej istocie podstawowej zanurzona jest siateczka włókien elastycznych.
*tk chrzęstna włóknista: (w jej sub podstawowej występuje dużo grubych pęczków włókien kolagenowych- występuje w miejscach przyczepu kości i współtworzy krążki międzykręgowe) 2)Kostna (cechy: powstaje przez skostnienie tk chrzęstnej szklistej; kości są unaczynione i unerwione; jest aktywna metabolicznie; ulega nieustannym procesą przebudowy; stanowi czynny zbiornik jonów; kości zanurzone są w włókna osseinowe)Budowa tk kostnej: ‘sub. Podstawowa z solami mineralnymi; ‘włókna osseinowe ‘osteocyty ( znajdują się w jamkach kostnych) *tk. Kostna zbita: ( zawiera blaszki kostne, w zwartym układzie otaczającym kanał Hawersa. Pojedyncza jednostka struktur i fun tkanki, zbudowana z koncentrycznie ułożonych blaszek nazywana jest osteonem. Tworzy trzony kości długich i te osłaniające muzgowie. *tk. Kostna gąbczasta: (tworzą ja owinięte wokół siebie beleczki kostne; przestrzeń pomiędzy nimi wypełnia szpik kostny; takie ułożenie pomaga amortyzować przeciążenia dlatego występuje w końcach kości długich) TKANKA ŁĄCZNA PŁYNNA: 1)limfa- pośredniczy pomiędzy krwią a innymi tkankami. Składa się z osocza i limfocytów. Pełni też funkcję odpornościową. Krew-składa się z osocza sub. Międzykom.; krwinek; elementow morfotycznych.Osocze- zawiera 90% wody w nim rozpuszczone są związki organiczne, glukoza, wolne kwasy tłuszczowe, Związki nieorg. zawiera w 1%. Krew powstaje w czerwonym szpiku kostnym który wypełnia jamy szpikowe. Funkcje krwi:*dostarcza tlen do wszystkich kom. ciała * zaopatruje wszystkie kom. w materiały budulcowe i energetyczne *transportuje szkodliwe produkty metabolizmu *bierze udział w procesach odpornościowych *rozprowadza ciepło pomaga utrzymać stałą temp.
Krwinki czerwone: (erytrocyty) człowiek ma ok. 5 mln. Erytrocytów, są czerwone-hemoglobina) i dwuwklęsłe. Są bezjądrzaste, maja tylko cytoplazmę. Powstają b. Szybko w czerwonym szpiku kostnym. Przemieszczają się z prądem krwi. Kom. Śledziony pożerają podumarłe erytrocyty. Krwinki białe: (leukocyty) mają różny kształt zazwyczaj owalny, wielkość różna, większe od erytrocytów, maja organelle. Wew. Kom.; 6-9tyś w krwi obwodowej człowieka. Powstają też w uk limfaty.Podział leukocytów:1)granulocyty (mają płatowate jądro, ziarnistość w cytoplazmie) a)neutrofile (obrona przed infekcjami) b)eozynofile (niszczenie obcych białek) c)bazofile (produkują hepatynę sub. Krzepliwą) 2)agranulocyty(zwykle kuliste jądro, lekko zasadochłonna cytoplazma) a)monocyty- 5-8 all leukocytów mogą wydostawać się poza układ krążenia, szybko się poruszać i są kom. żernymi pożerają bakterii. 5-3żyjąb)limfocyty (25-35%all, posiadają duże kuliste jądra. W krwi małoaktywPodział limfocytów: *limfocytyB- żyja 4-10; produkuja przeciwciała. *limfocytyT-żyją kilka lat pobudzają inneleukocyty. Płytki krwi-(trombocyty) to oderwane kawałki cytoplazmydużych kom. szpikowych. 200-400tyś/mm3 krwi. Żyją 8-10. Biorą udział w hemostazie (zachowaniu ciągłości naczyń krwionośnych)Tkanka Mięśniowa: 1)poprzeczni prążkowana szkieletowa 2) poprzecznie prążkowana sercowa 3)gładkaAd1. włókna ułożone są równolegle do siebie, wnętrze ich wypełniają pęczki mofybryli, otacza je siateczka śródplazmatyczna, pomiędzy siateczkę wnikają kanaliki, łączące błonę kom. i włókna- umożliwia to szybkie rozprzestrzenianie bodźca skurczowego, we włóknie. Jądra kom. ok.?00 w 1włók. Znajdują się na obrzeżach kom. Mięśnie dokonują zmiany energii chemicznej na prace mechaniczna, dlatego jądra ich zawierają du mitochondriów. Są one też dobrze unerwione i ukrwione, zależne od naszej woli

Jesteś tu: Ściągi