Teoria Darwina
Jedną z podstaw teorii ewolucji jest założenie, że zmienność genetyczna ma charakter przypadkowy. Nie można przewidzieć zmian genetycznych i mają one zwykle charakter przystosowawczy. Dobór naturalny nadaje określony kierunek procesom ewolucyjnym. Zmiany, które mają określoną wartość przystosowawczą w danych warunkach, mogą być przekazane potomstwu. Istnienie zmienności genetycznej jest warunkiem podstawowym ewolucji, ale bez działania doboru nie była by możliwa, dlatego często mówi się o twórczej roli doboru naturalnego w ewolucji.
Pula genowa populacji
Syntetyczna teoria ewolucji mówi, że podstawową jednostką podlegającą ewolucji jest POPULACJA (zbiór osobników jednego gatunku żyjących na danym terenie w określonym czasie). To w jej obrębie zachodzą najważniejsze procesy ewolucyjne i do niej należy odnosić większość modeli i obliczeń. Najistotniejszą cechą populacji jest jej spójność, wynikająca przez posiadanie wspólnej PULI GENOWEJI (stanowi ogół genów reprezentowanych w danej populacji). Geny z tej puli ulegają “uwspólnieniu” dzięki osobnikom żyjących na jednym terenie, które krzyżują się między sobą. Możliwy jest jej swobodny przepływ i mieszanie się genów w obrębie populacji. Cecha charakterystyczną puli genowej jest jej stosunkowa stabilność.
Osobniki będące nietrwałymi elementami populacji zmieniają się, a pula genowa może pozostać na dłuższy czas bez zmian. Tę cechę puli genowej najlepiej wyraża prawo Hardy’ego – Weinberga, które mówi, że w wyidealizowanej, żyjacej w ustabilizowanych warunkach populacji raz ustalona częstość alleli nie ulega zmianie. Czyli jeśli nie istnieją wyraźne przyczyny to częstość poszczególnych genów w populacji nie powinna zmieniać się samoczynnie.
Pule genowe różnych populacji danego gatunku różnią się między sobą. Wynika to z braku lub ograniczenia kontaktów pomiędzy populacjami (izolacji) oraz różnych czynników historycznych i środowiskowych. Warunki w jakich żyją mogą być podobne, ale nie identyczne. Stanowi ona wynik długotrwałych działań doborem naturalnym. Gdy występuje izolacja całkowita nie dochodzi do “wymieszania” genów występujących w różnych populacjach, lecz najczęściej zdarza się izolacja częściowa, więc przepływ genów pomiędzy nimi istnieje, lecz jest ograniczony. Sporadyczny przepływ genów nie wpływa na pule genową populacji.
Podstawowym zjawiskiem zachodzącym w obrębie populacji jest ciągłe mieszanie genów, tworzących zestawy.
Najlepsze zestawy maja największe szanse przetrwania i takie osobniki mogą przekazać je potomstwu. Przekazywane są geny, a nie zestawy genów, decydujące o możliwości przeżyci i wydania potomstwa. Wynika to z faktu występowania rekombinacji zachodzącej podczas rozmnażania płciowego.
Procesy ewolucyjne polegają na zmianie puli genowej populacji. Najczęstszą i najprostszą przyczyną jest zmiana warunków środowiskowych, przez co w puli genowej dochodzi do zmiany częstości poszczególnych genów w jej obrębie.
Powodem jest to, że wartość przystosowawcza poszczególnych genów i ich alleli nie jest wielkością stalą, lecz zależy od warunków zewnętrznych. Te sam allel genu w jednych warunkach może mieć dodatnią wartość przystosowawczą, w innych – ujemną. Zależnie od warunków jego częstość może się zmieniać lub zmniejszać, stabilizując się przez działanie doboru. Np. gen warunkujący anemię sierpowatą u człowieka, jest zwykle eliminowany bo wywiera szkodliwy wpływ na organizm, występuje często u ludzi z Afryki, narażonych na malarię. Osoby z takim genem w czasie heterozygoty wykazują większą odporność na malarię. Wniknięcie zarodźca malarii do krwinek czerwonych powoduje zmianę kształty tych krwinek i ich eliminacje (wraz z zarodźcem) z krwiobiegu. Gen sierpowatości krwinek w tych warunkach ma dodatnią wartość przystosowawczą, ale w normalnych warunkach ( przy braku zagrożenia malarią) wykazuje niższą wartość niż allel kodujący prawidłową hemoglobinę.
Jesteś tu: Klasyfikacja organizmów
Dodaj komentarz