Substancje ergastyczne

Lokalizacja

• Wodniczki magazynują przede wszystkim wodę, ale też substancje odżywcze i związki swoiste, wydaliny, składniki energetyczne
• Amyloplasty występują w tkankach spichrzowych (liście, endosperma, bulwy) zawierają ziarna skrobi. Jest to odmiana leukoplastów.
• Ziarna aleuronowe występujące w endospermie i zarodnikach to białka zapasowe, w których powstają albuminy
• Substancje w postaci ziaren skrobi w cytoplazmie
• Krople tłuszczów, szczególnie dużo ich jest w nasionach i owocach
• Kryształy soli wapniowych i krzemionki występują wolno w cytoplazmie lub w wakuolach, czy ziarnach aleuronowych – bulwy ziemniaka
• Krystaloidy białka znajdują się bezpośrednio w cytoplazmie lub w jądrze komórkowym (paprotniki, jednoliścienne, dwuliścienne), czy plastydach-chromoplasty/ziarnach aleuronowych

Rodzaje

• W wakuolach występują woda oraz różne substancje:
  • Pierwiastki (Mg, K, Fe, S, Al., Ca, Na, Mn, F, I)
  • Kwasy organiczne (szczawiowy, cytrynowy, winny, jabłkowy, octowy, mrówkowy)
  • Alkohole, garbniki, glukozydy, gazy atmosferyczne
  • Węglowodany (dekstroza, fruktoza, inulina, sacharoza, laktoza)
• Ziarna skrobi mają postać elipsoidalną (strączkowe), soczewkowatą (pszenica, żyto), jajowatą (ziemniaki), złożoną (ryż, owies) lub pałeczkowatą (rurki mleczne ostromlecza)
• Białka w ziarnach aleuronowych mogą być bardzo drobne. Utworzone są z bezpostaciowej substancji (u grochu), u zbóż i traw dodatkowo zawierają globoidy (wapniowo-magnezowa sól-fityna), u dyni i rącznika jest to: substancja podstawowa, globoidy i krystaloid białka; u roślin baldaszkowatych ziarna aleuronowe zawierają także kryształy szczawianu wapnia
• Tłuszcze występują pod postacią olejów (z wyjątkiem kakaowca), można je znaleźć pod postacią kropelek tłuszczu w cytoplazmie, wykrywa się je za pomocą Sudan IV – barwią się na czerwono (barwi się również suberyna i kutyna)
• Sole wapniowe i krzemionka. Kryształy szczawianu wapnia przyjmują dwojaką postać. Są to rafidy – igły zebrane w pęczki – lub druzy – grupy zrośniętych ze sobą kryształów. Mogą występować także jako pojedyncze, długie kryształy. Kryształy soli wapiennych i krzemionki to wydaliny.
• Krystaloidy białka to kryształy o mniej regularnej strukturze
• Inulina występuje jako substancja zapasowa (zastępuje skrobię) u niektórych roślin, np. georginia, bulwa, cyrkonia

Znaczenie

• Stanowią “spiżarnię” dla substancji zapasowych – nie marnują się, kiedy jest ich nadmiar, można je później wykorzystać
• Wydzieliny są przechowywane i przez to nie muszą być wydalane do środowiska
• Kryształy krzemionki wzmacniają komórki zgrubiałych ścian drewna, łodyg, skrzypów

Jesteś tu: Komórka