Stawonogi
Stawonogi – zwierzęta zazwyczaj bardzo aktywne – mają zróżnicowane i dobrze rozwinięte narządy zmysłów. Najprostszymi narządami są chemoreceptory, wyspecjalizowane grupy komórek znajdujące się na czułkach. Pełnią funkcję narządów węchu i smaku, reagują na substancje chemiczne niesione przez wodę lub powietrze. Dzięki nim stawonogi są w mniejszym stopniu narażone na wszelkiego rodzaju ataki, gdyż mają zdolność wyczuwania niebezpieczeństwa. Posiadają również narządy wzroku – oczy. Ich złożoność zależy od środowiska życia stawonoga.
Sposób rozmnażania się stawonogów również zależy od środowiska. Stawonogi rozmnażają się płciowo i są przeważnie rozdzielnopłciowe. Często wyraźnie zaznacza się dymorfizm płciowy. U niektórych stawonogów zachodzi zjawisko partenogenezy, które jest szczególnym rodzajem rozmnażania płciowego, nie wymagającym zapłodnienia do rozpoczęcia rozwoju. Ich rozwój jest prosty lub złożony (z postaciami larwalnymi i przeobrażeniem). Zarodki zwierząt wodnych w naturalny sposób mają zapewnione odpowiednie środowisko do rozrodu. Na lądzie wysychanie grozi zarówno gametom, jak i embrionom. Rozwiązaniem dla zwierząt lądowych było przejście na zapłodnienie wewnętrzne i wykształcenie osłon jajowych.
Układ krążenia u stawonogów jest otwarty. Stopień rozwoju zależy od rozwoju posiadanych narządów oddechowych, a to wiąże się z ich środowiskiem życia. Jeżeli narządy oddechowe doprowadzają tlen bezpośrednio do wszystkich części ciała za pomocą tchawek, układ krążenia jest odpowiednio zredukowany i zawiera tylko serce z ostiami i jedną lub dwie tętnice. Płyn krążący w tym układzie nazywany hemolimfą, jako że powstał z wymieszania krwi i płynu jamy ciała. Sposób powstawania, budowa i działanie serca stawonogów sugeruje, że powstało ono z przekształconego naczynia grzbietowego wieloszczetów.
Układ pokarmowy stawonogów podzielony jest na anatomiczne i funkcjonalnie zróżnicowane odcinki. Otwór gębowy otoczony jest aparatem gębowym, utworzonym przez odpowiednio zmodyfikowane odnóża i przystosowanym do pobierania określonego pokarmu, a często do jego wstępnej obróbki. Pierwszy i ostatni segment wyściełane są oskórkiem chitynowym.
Układ wydalniczy niektórych stawonogów to przekształcone metanefrydia, tworzące gruczoły wydalnicze: szczękowe i czułkowe u skorupiaków; biodrowe u pajęczaków.
U większości stawonogów funkcjonuje układ wydalniczy w postaci rurek, zamkniętych od strony jamy ciała tzw. cewki Malpighiego. Zbierają zbędne metabolity z płynu, który wypełnia jamę ciała, przekazują je do jelita i tam po resorpcji razem z resztkami pokarmu usuwane na zewnątrz.
Stawonogi opuszczając środowisko wodne, dysponowały potężnymi atutami biologicznymi. Dość prosta budowa, odporność na warunki zewnętrzne i dobrze rozwinięty układ nerwowy pozwoliły im zająć ogromna ilość nisz ekologicznych.
Jesteś tu: Zoologia
Dodaj komentarz