Rośliny okrytonasienne

Magnoliophyta podzielono na dwie klasy: Liliopsida, zwane potocznie jednoliściennymi, oraz Magnoliopsida, nazywane dwuliściennymi Do jednoliściennych należą np. palmy, trawy, storczyki i lilie, a do dwuliściennych m.in. dęby, róże, kaktusy, borówki i słoneczniki. Dwuliścienne stanowią grupę bardziej zróżnicowaną i liczą więcej gatunków niż jednoliścienne. Jednoliścienne są najczęściej roślinami zielnymi, o liściach na ogół długich i wąskich, z unerwieniem (nerwacją) równoległym. Części kwiatu jednoliściennych występują zwykle w trójkrotnych okółkach ( np. 3 działki kielicha, 3 płatki korony, 3 pręciki i 3 owocolistki) lub stanowiących wielokrotność liczby 3.Zarodek jednoliściennych ma tylko jeden liścień (liść zarodkowy). Dojrzałe nasiona w typowym przypadku zawierają tkankę odżywczą bielmo (endospermę).

Wśród dwuliściennych są zarówno rośliny zielne (jak np. pomidor), jak i drzewiaste (np. orzech). Ich liście mają najrozmaitsze kształty, są na ogół szersze niż u jednoliściennych i unerwione siatkowato. Kwiaty dwuliściennych składają się zwykle z okółków cztero- lub pięcioczłonowych, bądź stanowiących wielokrotność tych liczb. Zarodek dwuliściennych ma najczęściej dwa liścienie, a w dojrzałym nasieniu często nie występuje bielmo; zostaje ono zużyte w trakcie rozwoju liścieni zarodka, które magazynują zapasowe substancje pokarmowe. Rozmnażanie płciowe roślin okrytonasiennych jest związane z wytwarzaniem kwiatów Typowy kwiat składa się z czterech głównych elementów: działek kielicha, płatków korony, pręcików i owocolistków, ułożonych w koncentryczne okółki Kwiat mający wszystkie te cztery elementy nazywamy zupełnym (całkowitym), natomiast nieposiadający jednej (bądź większej liczby) z tych części — niezupełnym (niecałkowitym). Aczkolwiek w procesie rozmnażania ważną rolę spełniają wszystkie części kwiatu, tylko pręciki (części „męskie”) i owocolistki (części „żeńskie”) biorą bezpośredni udział w rozmnażaniu. Kwiat mający zarówno pręciki, jak i owocolistki określamy jako doskonały (obupłciowy), pozbawiony zaś jednego z tych dwu elementów, tzn. mający tylko albo pręciki, albo owocolistki — jako niedoskonały (jednopłciowy, rozdzielnopłciowy).

Działki kielicha, stanowiące najniższy i najbardziej zewnętrzny okółek kwiatu, są liściokształtne i często mają barwę zieloną. Okrywają one i chronią pozostałe części kwiatu w pąku kwiatowym. Gdy pąk kwiatowy otwiera się, działki kielicha rozchylają się, uwidoczniając bardziej okazałe płatki korony. Działki kielicha określamy łączną nazwą jako kielich. Płatki korony są również liściokształtne, ale na ogół żywo zabarwione. Odgrywają one ważną rolę, przywabiając zwierzęta zapylające, pośredniczące w zapyleniu (przeniesieniu pyłku z pręcików na owocolistek), ale nie biorą bezpośredniego udziału w procesie rozmnażania. Niekiedy płatki korony są zrośnięte w rurkę lub w inny sposób; nazywamy je łącznie koroną kwiatu. Okółek płatków korony otacza pręciki — „męskie” części rozrodcze kwiatu, określane łączną nazwą pręcikowia. Każdy pręcik składa się z cienkiej nitki pręcika (filamentu) i workowatej główki, stanowiącej zgrupowanie woreczków pyłkowych, w których w wyniku podziałów mej otycznych powstają ziarna pyłku. Aby proces rozmnażania mógł się dopełnić, pyłek musi być przeniesiony na owocolistek, zwykle innego kwiatu rośliny tego samego gatunku. W samym środku większości kwiatów występuje jeden lub więcej owocolistków — „żeńskich” części rozrodczych kwiatu. Każdy owocolistek jest zróżnicowany na trzy strefy znamię, na które pada pyłek, szyjkę, przez którą musi przerosnąć łagiewka pyłkowa, oraz zalążnię, w której znajduje jeden lub większa liczba zalążków. Każdy zalążek zawiera gametofit żeński i tkanki pomocnicze. Po zapłodnieniu komórki jajowej zalążek przekształca się w nasienie. Owocolistki mogą występować oddzielnie lub zrastać się w jedną strukturę – słupek. Wszystkie owocolistki kwiatu łącznie, zarówno oddzielnie jak i zrośnięte, nazywamy słupkowiem.

W cyklu życiowym okrytonasiennych następuje niezwykły proces podwójnego zapłodnienia
U okrytonasiennych występuje przemiana pokoleń, przy czym wyraźnie dominuje pokolenie sporofitowe, a pokolenie gametofitowe jest zredukowane do kilku zaledwie komórek Podobnie jak nagonasienne i pewne inne rośliny naczyniowe, okrytonasienne są roślinami różnozarodnikowymi(heterosporia), wytwarzającymi dwa rodzaje spor: mikrospory i megaspory (makrospory). Każdy zalążek występujący w zalążni zawiera megasporocyt (komórkę macierzystą megaspor), który przechodzi mejozę wytwarza cztery haploidalne megaspory (makrospory)Trzy z nich zanikają, a pozostała megaspora dzieli się mitotyczne i rozwija w gametofit żeński, zwany także woreczkiem zalążkowym. Woreczek zalążkowy zawiera osiem haploidalnych jąder, w tym jedno jądro komórki jajowej i dwa jądra biegunowe. Komórka jajowa i jądra biegunowe uczestniczą bezpośrednio w procesie zapłodnienia.

Jesteś tu: Botanika

Strony: 1 2 3 4