Rola organelli komórkowych.

4.Retikulum endoplazmatyczne, inaczej siateczka śródplazmatyczna, w skrócie ER – wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami (membranami) biologicznymi. Tworzy nieregularną sieć cystern, kanalików i pęcherzyków. Siateczka śródplazmatyczna jest szczególnie rozbudowana w komórkach, w których zachodzi intensywna synteza białek.
Rozróżnia się dwa typy retikulum:
•Retikulum endoplazmatyczne szorstkie – charakteryzujące się obecnością licznych rybosomów, osadzonych na jego zewnętrznej powierzchni.
•Retikulum gładkie – nie związane z rybosomami, stąd jego nazwa – gładkie. Jest odpowiedzialne m. in. za syntezę tłuszczów – tworzenie sferosomów.
Funkcje ER:
•synteza białek (szorstkie) i tłuszczów (gładkie)
•uczestniczy w przemianach węglowodanów
•przeprowadza unieczynnianie toksyn i leków( szczególnie w komórkach wątroby).
•pozwala na szybkie transporty wewnątrzkomórkowe (cytoplazma jest w nim rzadsza)
•dzieli cytoplazmę komórki na przedziały (kompartmenty), co pozwala na przeprowadzenie w różnych przedziałach reakcji, które przeszkadzałyby sobie wzajemnie.
W procesie wirowania frakcjonującego lizatu komórkowego błony retikulum endoplazmatycznego tworzą frakcję mikrosomalną.
5.Jądro komórkowe – organellum znajdujące się w każdej komórce eukariotycznej (wyjątek to komórki tracące jądro w procesie dojrzewania, np. erytrocyty ssaków).
Rolą jądra komórkowego jest przechowywanie informacji zawartej w DNA, jej powielanie w procesie podziału komórki, a także kontrolowanie całości metabolizmu komórki dzięki kopiowaniu fragmentów DNA (kopiami są tu odcinki RNA) odpowiednich dla syntezy potrzebnych enzymów czy innych cząsteczek. Jądro otoczone jest podwójną białkowo-lipidową błoną. Poprzez pory w tejże błonie do cytoplazmy przenoszone są tylko fragmenty RNA; DNA nie opuszcza jądra.
6.Wakuole (wodniczki) to struktury komórkowe występujące u roślin i niektórych pierwotniaków, w śladowych ilościach mogą znajdować się również w komórkach zwierzęcych. Wraz ze starzeniem się rośliny wakuole zlewają się, tworząc jedną dużą wodniczkę. Wakuolę otacza błona, zwana tonoplastem.
W skład soku wypełniającego wakuolę wchodzą:
•związki nieorganiczne:
owoda (ok. 90% całości składu)
ojony potasowe, sodowe, wapniowe, magnezowe, cynkowe, siarczanowe, fosforowe, chlorkowe
okryształy szczawianu wapnia (rafidy, druzy, styloidy) oraz węglanu wapnia (cystolity)
•związki organiczne:
owolne aminokwasy
obiałka
ocukry
oglikozydy (alkohol+cukier), np. strofantyna, digitalina, digitoksygenina (glikozydy nasercowe)
oantocyjany (barwnik o barwie czerwonej bądź niebieskiej, zależnie od pH), np. cyjanidyna w owocach śliwy
oflawony (barwnik o barwie żółtej)
oalkaloidy (np. nikotyna, kofeina, kokaina, morfina, teina, chinina, kolchicyna, skopolamina, atropina)
Funkcje wakuol:
1.Utrzymanie komórki w stanie turgoru (napięcia).
2.Magazynowanie zbędnych produktów przemiany materii (u roślin).
3.Wodniczki tętniące (u pierwotniaków wydalają nadmiar wody)
4.Wodniczki trawiące (u pierwotniaków)
7.Mitochondrium – organellum komórki eukariotycznej pochodzenia endosymbiotycznego, w którym zachodzą procesy będące głównym źródłem energii (w postaci ATP) dla komórki, w szczególności proces fosforylacji oksydacyjnej.
Mitochondria posiadają własny genom. Genom mitochondriów jest nieduży – koduje tylko kilkanaście do kilkudziesięciu białek z kilkuset białek niezbednych do funkcjonowania mitochondrium.
Przeciętna komórka eukariotyczna zawiera kilkadziesiąt do kilkuset tysięcy mitochondriów. Przyrost ich liczby jest możliwy dzięki zdolności tego organellum do podziału, przebiegającego podobnie jak podział wolno żyjących bakterii.
Główną rolą mitochondriów jest uzyskiwanie energii w formie ATP wskutek przekształcania związków organicznych, ale biorą również udział w innych procesach metabolicznych, takich jak:
•Apoptoza – programowana śmierć komórki
•Regulacja stanu redoks komórki
•Synteza hemu
•Synteza sterydów
•Wytwarzanie ciepła
•Cykl mocznikowy – w mitochondriach wątroby.
8.Cytoplazma podstawowa – główna część protoplastu. W niej znajdują się pozostałe plazmatyczne składniki komórki i zachodzi większość procesów metabolicznych.
Cytoplazma jest półpłynną, żelowato-galaretowatą masą o jednolitej strukturze, wykazującą różnice konsystencji: od ciekłej do galaretowatej i odznacza się łatwością przechodzenia od stanu stałego (żelu) w ciało stałe (żelatynę) i odwrotnie.
Cytoplazmę przenikają układy błonowe, najbardziej zewnętrznym jest plazmalemma. Tworzy ona organiczną strukturę cytoplazmy, reguluje wymianę między komórkami a jej otoczeniem i warunkuje jej zdolność przystosowawczą do zmian środowiska.
W niektórych typach cytoplazmy (np. u pierwotniaków) można zaobserwować wyraźnie rozróżnienie na dwa obszary:
•przylegającą do błony komórkowej ektoplazmę
•”bardziej wewnętrzną” endoplazmę.

Jesteś tu: Komórka

Strony: 1 2