Ptaki występujące w Polsce

GĄGOŁ — BUCEPHALA CLANGULA (L.)

Cechy rozpoznawcze: mniejsza od kaczki domowej. Stosunkowo duża głowa o wysokim czole. Dziób dość krótki. Samiec w porze godowej kontrastowo ubarwiony, czarno-biały. Głowa intensywnie czarna; po bokach, przy nasadzie dzioba biała plama. Obecność tej białej plamy pozwala nawet z większej odległości odróżnić samca gągoła od nieco podobnego samca czernicy. Samica na głowie czekoladowobrązowa z szarą piersią i białą obrączką na szyi.

Gnieździ się w dziuplach drzew rosnących w pobliżu większych, spokojnych jezior w pół¬nocnej Europie i Azji. W Polsce występuje nielicznie nad niektórymi jeziorami na Mazurach, Pomorzu i w Poznańskiem. Natomiast na przelotach jesiennych i wiosennych zatrzymuje się stadami na większych jeziorach całego kraju. Głosy: samiec odzywa się głębokim w tonie, skrzypiącym krrra, a podczas toków zgrzytliwym gyrrr, samica kwacze stłumionym wah wah; w locie skrzydła starego samca wydają głośny świst. Pożywienie: mięczaki, skorupiaki, owady, delikatne pędy roślin wodnych i nasiona; za zdobyczą nurkuje wytrwale do 4 m głęboko. Gniazda: w obszernej dziupli wypróchniałego drzewa, na wysokości 2 — 20 m, wysłane białawo-szarawym puchem. Jaja: 6 — 14, intensywnie niebieskozielone. Pisklęta wydrapują się za pomocą ostrych i zakrzywionych pazurków z głębokiej dziupli na zewnątrz i same zeskakują w dół bezpośrednio na wodę albo na trawę. W drugim przypadku matka wiedzie je do naj¬bliższego jeziora, niekiedy na odległość kilometra. Pisklęta są bardzo żwawe i od pierwszej chwili umieją doskonale chodzić, skakać, pływać i nurkować. Przylot na miejsce lęgowe w marcu lub kwietniu, odlot z miejsca lęgowego od października do listopada; odlot z Polski ptaków naszych oraz pochodzących z północy następuje dopiero, gdy jeziora pokryją się lodem. Wymiary: długość całego ciała 44 — 47 cm, rozpiętość skrzydeł 68— 75 cm, skrzydło złożone 19 — 23 cm, ogon 7 — 9,5 cm, waga 500 — 1240 g.

KORMORAN CZARNY — PHALACROCORAX CARBO (L.)

Cechy rozpoznawcze: niewiele niniejszy od gęsi. Upierzenie ciemnobrązowe lub czarne, z połyskiem granatowym na szyi i spodzie ciała, a brązowym i zielonkawym na grzbiecie i skrzydłach. Biała plama na policzku poza okiem, a we wczesnych miesiącach wiosennych również drobne białe piórka po bokach szyi oraz biała plama powyżej nasady nóg. Tęczówka zielona. Dziób na końcu zakrzywiony, bez „ząbków”. Świetnie pływa, nurkuje i lata. W locie nieco podobny do gęsi, różni się jednak od niej wybitnie wydłużonym do tyłu ciałem i długim ogonem.

W pobliżu wielkich jezior na Mazurach i Pomorzu gnieździ się w kilku miejscach kolo-nijnie, w Poznańskiem tylko dwie małe kolonie, w innych okolicach Polski pojawia się je¬dynie na przelotach. Pożywienie: ryby, zwłaszcza gatunki denne lub żyjące w mule, za którymi nurkuje bardzo zręcznie i wytrwale. Gniazda: kolonijnie, wysoko w koronach drzew, uwite z gałązek i wewnątrz wysłane materiałem roślinnym, wyłowionym z wody; jedynie tam, gdzie nic nie zagraża, również na niskich krzewach, w trzcinie lub na ziemi. Jaja: 3—4, rzadziej 5, bladozielonkawe, pokryte białą powłoką wapienną. Przylot na miejsca lęgowe po roztopach w końcu lutego lub w marcu, odlot z miejsc lęgowych w lipcu, jednakże osobniki, rozlatujące się początkowo w różnych kierunkach, opuszczają nasz kraj dopiero we wrześniu lub październiku. Wymiary: długość całego ciała 85 — 93 cm, rozpiętość skrzydeł 132 — 140 cm, skrzydło złożone 33 — 36 cm, ogon 15 — 17 cm, waga 1700 — 2700 g.

PERKOZ DWUCZUBNY — PODICEPS CRISTATUS (L.)

Cechy rozpoznawcze: wielkości kaczki krzyżówki. Wierzch ciała jednolicie czarnobrązowy, przednia część szyi oraz pierś — białe i lśniące jak jedwab. Na wiosnę i w lecie dwoisty czub i czerwonobrązowa kreza otaczająca białą twarz. W upierzeniu zimowym czub i kreza są mniejsze. Młode i stare ptaki w zimie różnią się od dość podobnych perkozów rdzawoszyich obecnością jasnej plamki ponad nagą linią, łączącą kąt dzioba z okiem. Na lustrze wody wido¬czny z daleka. Płynąc, głęboko zanurza ciało, tak że na powierzchni pozostaje tylko wąska linia grzbietu i cienka szyja, przypominająca świecę. Wytrwale nurkuje, lecz niechętnie zrywa się do lotu. Sylwetka lecącego perkoza różni się od sylwetki kaczki krzyżówki wąskim, ostrym dziobem, nogami wysuniętymi daleko do tyłu poza ciało (ogona brak), oraz dwoma szerokimi, białymi smugami na skrzydle. Donośne okrzyki.

Rozpowszechniony w całym kraju na jeziorach i stawach o odpowiednio dużym lustrze wody i dość szerokim pasie trzcin po brzegach.. Pożywienie: drobne rybki, zwłaszcza płotki i ukleje, za którymi nurkuje wytrwale, lecz nie głęboko. Gniazdo: pływa na wodzie w postaci tratwy, dość bez¬ładnie ułożonej z badyli, łodyg i liści wyłowionych roślin.. Przylot zaraz po roztopach od lutego do kwietnia, odlot od sierpnia do listopada; ptaki pochodzące z północy pozostają u nas do czasu zamarzania wód. Wy¬miary: długość całego ciała 59 — 62 cm, rozpiętość skrzydeł 84 — 86 cm, , waga 900 — 1160 g.

Jesteś tu: Zoologia

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22