Patyczaki
Larwa – stadium rozwojowe wielu zwierząt, stanowiące etap przejściowy i trwające do chwili przeobrażenia w postać dorosłą. Forma larwy występuje m.in. u robaków, owadów (gąsienice, pędraki, czerwie), u skorupiaków (żywik, pływik), u żab (kijanka), u ryb, a także u koralowców (planula), jeżowców (echinopluteus), tasiemców (onkosfera, koracidium i in.). U owadów o przeobrażeniu niezupełnym (min. owady z rzędu straszyków), jako larwa określa się wszystkie stadia rozwojowe, począwszy od wyklucia się z jaja, a skończywszy na stadium nimfy, poprzedzającym postać dorosłą owada (imago).
Linienie – proces wymiany warstwy naskórka u gadów lub kutikuli, u niektórych bezkręgowców, stanowiący element procesu wzrostu zwierzęcia. Polega na zrzuceniu przez zwierzę zewnętrznej warstwy okrywającej ciało pod wpływem pewnych czynników, jak m.in. wytworzenie nowej warstwy oskórka (lub naskórka) oraz wydzielenie ze specjalnych gruczołów substancji ułatwiającej oddzielenie starej warstwy od nowej. U gadów proces linienia powtarzany jest cyklicznie w ciągu całego życia, u większości owadów (owady uskrzydlone) ma miejsce na etapie rozwoju larwalnego i jest sterowany hormonalnie.
Liściec – potoczne określenie na owady z rzędu straszyków rodziny Phyllidae; zachowaniem (katalepsja oraz rytmiczne kołysanie), budową i wyglądem do złudzenia przypominają liść (mimetyzm); całe ciało liśćca jest spłaszczone, na nogach płatowate kryzy, czułki krótkie; połączenia segmentów odwłoka oraz żyłkowanie pokryw skrzydłowych, przypominają żyłkowanie liścia; najczęściej ubarwiony w różnych odcieniach zieleni; samce liśćców w mniejszym stopniu przypominają liść: posiadają długie czułki, skrzydła lotne, a ich ciało ma budowę smuklejszą w porównaniu do szerokich samic.
Metamorfoza – zobacz: Przeobrażenie
Mimetyzm – zdolność upodabniania się wyglądem do otoczenia, zjawisko dość często występujące w świecie zwierząt (np. upodabniający się do liści liściec, czy też podobny do roślinnego pędu patyczak), dzięki któremu zwierzę zyskuje dodatkową ochronę przed wrogami naturalnymi.
Mimezja – zobacz: Mimetyzm
Mimikra – zdolność upodabniania się bezbronnych gatunków zwierząt do innych gatunków, posiadających przystosowania obronne, przez co zwierzę zyskuje dodatkową ochronę przed wrogami naturalnymi (np. upodobnienie się wyklutych straszyków australijskich Extatosoma tiaratum do mrówek z rzędu Leptomyrmex sp.).
Mutacja – jedna z form zmienności (zmienność genetyczna) u organizmów żywych. Mechanizm ten wiąże się ze spontanicznymi zmianami w kodzie DNA/RNA (kwasy nukleinowe), prowadzącymi do pojawienia się nowych, najczęściej niekorzystnych dla danego organizmu cech.
Nimfa – ostatnie stadium larwalne owadów o przeobrażeniu niezupełnym; jest to przedostatnie stadium rozwojowe, które po linieniu przekształca się bezpośrednio w imago; charakterystyczną cechą nimfy są wyraźnie wykształcone zaczątki skrzydeł, często osiągające znaczne wymiary (w wypadku, gdy imago posiada skrzydła); także druga i trzecia larwa roztoczy lub pierwsza i druga larwa pająków.
Obojnactwo – zobacz: Gynandromorfizm
Obupłciowość – zobacz: Gynandromorfizm
Odnóża – przydatki stawonogów będące narządem ruchu lub przekształcone w czułki, narządy gębowe, kopulacyjne itp.; występują po 1 parze na każdym segmencie; zależnie od funkcji ulegają modyfikacjom, np.: odnóża kroczne, chwytne, grzebne, pływne, skoczne; owady posiadają trzy pary odnóży ruchowych (nóg), po jednej parze na każdym z segmentów tułowia. Podstawowy człon nogi – biodro – mieści się zwykle we wgłębieniu tułowia, zwanym panewką biodrową. Pozostałe człony nóg są połączone z biodrem i ze sobą nawzajem stawami i noszą następujące nazwy (kolejno od nasady ku wierzchołkowi nogi): krętarz, udo, goleń i stopa. Stopa jest najczęściej rozczłonowana i zakończona parą pazurków. Rzadziej spotyka się pazurek pojedynczy lub brak pazurków (u owadów z rzędu straszyków występuje pięć członów stopy, zakończonej dwoma pazurkami i czepnej poduszeczki pomiędzy nimi). Rozróżnia się kilka typów nóg (w zależności od ich ukształtowania i funkcji): nogi bieżne (o budowie typowej, wydłużone, smukłe), pływne, skoczne (tylne, o zgrubiałych udach), chwytne (przednie), grzebne itd.
Jesteś tu: Botanika
Dodaj komentarz