Patyczaki
Fenotyp – zespół morfologicznych, anatomicznych, fizjologicznych i biochemicznych cech organizmu żywego wykształcony w trakcie jego rozwoju osobniczego (ontogenezy), a zależny od składu genowego osobnika (genotypu) i oddziaływujących nań czynników środowiskowych. Organizmy o podobnym genotypie żyjące w różnych środowiskach mogą różnić się od siebie, a organizmy o różnych genotypach żyjące w tym samym środowisku mogą być bardzo do siebie podobne.
Gatunek – podstawowa formalna jednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów, podrzędna w stosunku do rodzaju; formalna nazwa każdego gatunku jest podana w języku łacińskim i składa się z pisanej z dużej litery nazwy rodzaju, do którego gatunek został zaliczony, i pisanej z małej litery nazwy gatunkowej; obejmuje wszystkie populacje, których osobniki potencjalnie mogą się ze sobą krzyżować w warunkach naturalnych i wydawać płodne potomstwo. Populacje należące do jednego gatunku oddzielone są barierami geograficznymi, których przełamanie powoduje swobodne krzyżowanie się i wymianę materiału genetycznego. Długotrwałe istnienie bariery geograficznej może jednak prowadzić do rozwoju izolacji genetycznej pomiędzy populacjami danego gatunku, a w konsekwencji do ich zróżnicowania gatunkowego (specjacja).
Gen – podstawowa jednostka dziedziczna, odcinek łańcucha DNA/RNA (kwasy nukleinowe), zawierającym pewną liczbę nukleotydów, których sekwencja stanowi informację genetyczną, warunkującą syntezę określonych białek lub cząstek kwasu RNA, co w dalszej konsekwencji w toku skomplikowanych ciągów reakcji prowadzi do wykształcenia się określonej cechy organizmu. Geny można podzielić na geny recesywne i geny dominujące. Geny recesywne w zestawieniu z odpowiadającymi im genami dominującymi (różne allele, heterozygota) nie ujawniają kodowanej przez siebie informacji.
Genotyp – zespół wszystkich genów, warunkujący właściwości dziedziczne danego organizmu. Każdy żywy organizm ma swój indywidualny zestaw genów, najczęściej różny od genotypów innych osobników tego samego gatunku. Identyczne genotypy mogą mieć tylko organizmy bliźniacze (bliźnięta jednojajowe) oraz klony choć i one mogą genetycznie różnić się nieco od siebie w wyniku mutacji i różnic genetycznych organelli komórkowych (mitochondria, plastydy). Genotyp wespół z warunkami otoczenia wpływa na wykształcenie cech zewnętrznych organizmu czyli fenotypu.
Głowa – u owadów przednia część ciała, łącząca się z tułowiem, powstała ze zrośnięcia 6 segmentów; ma kształt puszki, zaopatrzonej w przekształcone odnóża (narządy gębowe, czułki) raz oczy złożone lub proste.
Gynandromorfizm
1) (w znaczeniu biologicznym) – u zwierząt występowanie u jednego osobnika gruczołów rozrodczych zarówno męskich, jak i żeńskich (np. u dżdżownicy) lub gruczołu obojnaczego, produkującego jaja i plemniki (np. u ślimaków); zaplemnienie jest na ogół krzyżowe, osobnik jest zapładniany przez innego osobnika i jednocześnie sam go zapładnia; w rzadkich przypadkach może zachodzić samozaplemnienie. U roślin występowanie organów płciowych męskich i żeńskich w tym samym kwiecie nazywa się obupłciowością.
2) (w znaczeniu medycznym, patologicznym) – wynika z zaburzeń genetycznych lub rozwojowych zróżnicowania cech męskich i żeńskich, cechuje się obecnością u tego samego osobnika cech zarówno męskich jak i żeńskich. Występuje dość często u rozmnażających się partenogenetycznie owadów z rzędu straszyków (np. Carausius morosus) z częstotliwością ok. 1/2000 partenogenetycznych samic. Powstały w ten sposób “samiec” jest bezpłodny (niezdolny do reprodukcji). Osobniki gynandromorficzne pojawiają się też wśród straszyków rozmnażanych płciowo. Jest to jednak zaburzenie często odmienne niż to, występujące w partenogenetycznych populacjach. Polega ono na pojawieniu się mutacji genetycznej u części komórek, na etapie wczesnego rozwoju zarodka. Powstały z takiego zarodka osobnik (chimera) może np. w połowie wyglądający jak samica, a w drugiej połowie, jak samiec (mutacja na etapie podziału zygoty).
Jesteś tu: Botanika
Dodaj komentarz