Patyczaki
Stawonowgi /lac. Arthropoda/ – typ bezkręgowców, najliczniejszy w świecie zwierząt (ponad 1 mln gatunków opisanych), obejmujący: trylobity, skorupiaki, staroraki, pajęczaki, wije i owady; ciało dwubocznie symetryczne, zbudowane z segmentów tworzących głowotułów i odwłok (u skorupiaków i pajęczaków) lub głowę, tułów i odwłok (u owadów) albo głowę i tułów (u wijów); odnóża członowane, połączone stawowo; silnie zesklerotyzowany oskórek spełnia funkcję szkieletu zewnętrznego, dającego oparcie dobrze rozwiniętej muskulaturze (wyłącznie mięśnie poprzecznie prążkowane); układ nerwowy w najprostszym przypadku ma budowę drabinkową, u innych w postaci łańcuszka brzusznego lub parzystych zwojów połączonych pniami nerwowymi; zmysły dobrze rozwinięte, zwł. wzrok i węch; układ krwionośny otwarty, serce leży po stronie grzbietowej; narządami wydalniczymi są cewki Malpighiego bądź – przypominające metanefrydia – gruczoły czułkowe, szczękowe i biodrowe; stawonogi oddychają całą powierzchnią ciała lub skrzelami, skrzelotchawkami, tchawkami i płucami; z reguły rozdzielnopłciowe, rozwój prosty lub z przeobrażeniem; zamieszkują wszystkie środowiska, we wszystkich strefach klimatycznych; najstarsze, znane z kambru, wyodrębniły się prawdopodobnie z pierścienic.
Straszyki – potoczna nazwa owadów z rzędu straszyków, o masywnym, często pokrytym licznymi wyrostkami (kolce, kryzy) ciele, spełniajacych funkcje: maskujące (mimetyzm – upodobnienie do fragmentów roślin np. Extatosoma tiaratum wyglądający jak zaschnięty pęd z liśćmi), obronne (np. potężne kolce na ciele straszyków z rzędu Eurycantha), odstraszające (np. delikatne kolce na ciele Neohirasea maerens).
Straszyki /łac. Phasmida, Phasmidia, Phasmodea/ – owady z rzędu zaliczanego do podgromady owadów uskrzydlonych, występujące w krajach klimatu tropikalnego i subtropikalnego. Cechą charakterystyczną większości straszyków jest zjawisko mimetyzmu, dzięki któremu mają one kształt gałązek, zeschłych lub zielonych liści. Wielkość straszyków waha się w granicach 3-35 cm długości. Stopy ich są pięcioczłonowe, kończyny długie, narządy gębowe typu gryzącego, liczne gatunki mają częściowo lub całkowicie zredukowane skrzydła. Straszyki żyją głównie wśród gałęzi krzewów lub drzew, nieliczne gatunki bytują na roślinach uprawnych wyrządzając szkody (żywią się częściami roślin). Częstym zjawiskiem jest wśród nich dzieworództwo, przechodzą rozwój z przeobrażeniem niezupełnym. Samice składają jaja łudząco podobne do nasion roślin, wylęgające się młode przypominają wyglądem osobniki dorosłe. Straszyki prowadzą nocny tryb życia. Znanych jest ok. 2,5 tys. gatunków, liczne hodowane bywają w terrariach. Przedstawicielami straszyków są m.in.: patyczaki, liśćce oraz formy o kształtach pośrednich, np. straszyk australijski Extatosoma tiaratum, przypominający gruby patyk z zeschłymi liśćmi.
Tchawki – system kanalików powietrznych występujący u owadów, wijów, części pajęczaków oraz u pratchawców, pełniący rolę narządów oddechowych. Rozpoczynają się otworkami zewnętrznymi, zwanymi przetchlinkami, rozgałęziają się wewnątrz ciała w coraz drobniejsze przewody, docierające do wszystkich narządów. Tchawki mają chitynową osłonkę, zapewniającą odpowiednią elastyczność ścianek. Zakończenie tchawek stanowią tzw. tracheole, które są wypełnione płynem. Wymiana gazowa następuje w drodze dyfuzji między komórkami ciała a tracheolami.
Tułów – u stawonogów odcinek ciała między głową i odwłokiem, zbudowany z różnej liczby zrosłych lub wolnych segmentów, często, np. u pajęczaków, niektórych skorupiaków, zrośnięty z głową w jednolity głowotułów; u owadów tułów składa się z trzech segmentów (przedtułowia, śródtułowia i zatułowia), z których każdy zaopatrzony jest po jednej parze odnóży; z II i III segmentu tułowia owadów uskrzydlonych wyrastają skrzydła.
Wylinka – stara odrzucana w procesie linienia kutikula stawonogów.
Jesteś tu: Botanika
Dodaj komentarz