Organizmy pasożytnicze
Organizmy, w których pasożyty żyją, czyli organizmy, które dostarczają im miejsca bytowania i pokarmu oraz zapewniają ochronę ich rozwoju nazywamy żywicielami lub gospodarzami. Pasożytami człowieka nazywamy takie organizmy żywe, które rozwijają się, rozmnażają i bytują w organizmie człowieka lub na jego skórze.
Niektóre z gatunków pasożytniczych wymagają w swoim cyklu rozwojowym dwóch lub więcej żywicieli. Oznacza to, że dla dojścia do dojrzałej formy pasożyta w organizmie człowieka niezbędny jest żywiciel pośredni, w którym dokonują się wcześniejsze przeobrażenia rozwojowe. Organizm człowieka może być żywicielem ostatecznym lub pośrednim dla 50 do 60 gatunków pasożytniczych należących do różnych przedstawicieli świata zwierzęcego. Wśród nich najliczniejsze są: pierwotniaki, nicienie, przywry, owady, pajęczaki i tasiemce.
Klasyfikacja pasożytów jest możliwa na podstawie wielu kryteriów.
- Ze względu na miejsce bytowania w organizmie żywiciela (gospodarza) wyróżnia się :
- pasożyty wewnętrzne,
- pasożyty zewnętrzne.
- Ze względu na stopień zależności od żywiciela i niezbędność interakcji między nimi wyróżnia się:
- pasożyty bezwzględne (włosień, bruzdogłowiec, zarodziec),
- pasożyty względne, zwane też przygodnymi (węgorek jelitowy).
- Ze względu na czas niezbędnego pasożytnictwa w okresie rozwoju osobniczego wyróżnia się:
- pasożyty stałe tzn. przez cały okres swego rozwoju i życia osobniczego (włosień, świdrowiec),
- pasożyty okresowe (tęgoryjec).
- Ze względu na przynależność w biologicznej systematyce wśród najczęstszych pasożytów człowieka wyróżniamy:
- pierwotniaki (lamblia jelitowa, rzęsistek pochwowy, pełzak czerwonki),
- płazińce (przywry i tasiemce),
- obleńce (owsik ludzki, glista ludzka, włosogłówka ludzka, węgorek jelitowy, tęgoryjec dwunastnicy oraz włosień),
- stawonogi (świerzbowiec ludzki, wesz ludzka, pluskwa domowa, komary, muchy, prusaki).
Płazińce, są to robaki płaskie, które charakteryzują się silnie spłaszczonym ciałem grzbietobrzusznie, którego warstwę zewnętrzną stanowi wór skórno-mięśniowy zawierający liczne gruczoły, utworzony z mięśni pokrytych warstwą nabłonka. Wnętrze ciała wypełniona jest luźną tkanką zwaną parenchymą, otaczającą wszystkie narządy wewnętrzne. Spełnia ona także funkcje wydalnicze w organizmie, bierze udział w procesach regeneracyjnych oraz w przyswajaniu składników pokarmowych. Układ pokarmowy u tasiemców i niektórych wirków uległ redukcji, u pozostałych składa się z gardzieli i jelita, a otworu odbytowego brak. Brak również układu krwionośnego, a układ nerwowy składa się z parzystych zwojów mózgowych znajdujących się w przedniej części ciała oraz odchodzących od nich pni nerwowych. Układ wydalniczy tworzą protonefrydia, układu oddechowego brak. Układ rozrodczy ma bardzo skomplikowaną budowę. Płazińce są niemal wyłącznie obojnakami o zapłodnieniu krzyżowym, chociaż może się zdarzać samozapłodnienie.
Jesteś tu: Zoologia
Dodaj komentarz