Komórka zwierzęca i roślinna.
Mikrotubule to białkowe spirale zbudowane z cząsteczek tubuliny. W przekroju wyglądają jak cylindry zbudowane z 13 równoległych łańcuchów. Mikrotubule wraz z innymi składnikami cytoszkieletu nadają kształt komórkom, zwłaszcza zwierzęcym, które nie posiadają sztywnych ścian komórkowych oraz utrzymują poszczególne organelle (mitochondria, struktury Golgiego)w odpowiednim położeniu w obrębie komórki i wchodzą w skład wici i rzęsek oraz umożliwiają ich ruchy. Mikrotubule ukierunkowują transport w komórce, budują również wrzeciono podziałowe, które przyłącza się do chromosomów i odciąga je lub ich połówki do przeciwległych biegunów nowo powstających komórek podczas podziałów komórkowych.
Mikrofilamenty składają się z dwóch łańcuchów białek globularnych: miozyny i aktyny. Mikrofilamenty mają zdolność kurczenia się i najczęściej odpowiadają za ruchy komórek.
Filamenty pośrednie są najbardziej stabilnym elementem cytoszkieletu. Są to długie, podobne do sznurów struktury złożone z białek fibrylarnych odpowiadające przede wszystkim za usztywnienie komórek.
Niezwykle ważnym elementem komórki są mitochondria. Występują we wszystkich komórkach eukariotycznych. Ich liczba, kształt i struktura zależą od aktywności metabolicznej komórki, a ściślej od intensywności oddychania tlenowego, które zachodzi właśnie w mitochondriach. Komórka aktywna może mieć nawet kilka tysięcy mitochondriów. Nowe mitochondria powstają w wyniku podziałów mitochondriów już istniejących. Mitochondria mają kształt cylindryczny. Otoczone są podwójną błoną białkowo lipidową. Wewnętrzna bona wpukla się do środka mitochondrium tworząc grzebienie dzięki czemu zwiększa swoją powierzchnię. Wnętrze mitochondrium wypełnia macierz mitochondrialna (matrix), w której znajdują się koliste cząsteczki mitochondrialnego DNA, białka enzymatyczne oraz rybosomy. Zewnętrzna błona mitochondrialna jest wysoce przepuszczalna, wew. natomiast – wysoce wybiórcza. Część białek występujących w mitochondriach jest zakodowana w mitochondrialnym DNA syntetyzowana w macierzy. We wnętrzu mitochondriów zachodzi bardzo ważny proces oddychania komórkowego.
Oddychanie komórkowe jest to biologiczne utlenianie związków organicznych do dwutlenku węgla i wody. W wyniku tego procesu wyzwala się energia magazynowana w ATP.
Najważniejszą częścią komórki jest jądro komórkowe. Zawiera ono materiał genetyczny w postaci DNA i decyduje o przebiegu wszystkich reakcji biochemicznych w komórce. Niemal wszystkie komórki eukariotyczne zawierają jądro. Nie posiadają go jedynie erytrocyty u ssaków i dojrzałe człony rurek sitowych u roślin okrytonasiennych. Jądro ma kulisty kształt. Zwykle jest położone centralnie, lecz w niektórych komórkach roślinnych może być zepchnięte na brzeg komórki przez rozrośnięta wakuolę. Jądra peryferyjne występują również w komórkach mięśni poprzecznie prążkowanych. Jądro otaczają dwie błony tworzące otoczkę, wykazujące ciągłość ze sobą i błonami cytoplazmatycznymi. Błona zewnętrzna jest wysoce przepuszczalna, natomiast wewnętrzna, wyściełana laminowym szkieletem jest wysoce wybiórcza. Inną drogą transportu substancji z i do jądra są pory w otoczce jądrowej otwierające się w zależności od potrzeb i przepuszczalne w jednym bądĽ drugim kierunku. Do jądra transportowane są głównie białka strukturalne jądra, białka potrzebne do transkrypcji i replikacji oraz do budowy podjednostek rybosomów. Z jądra do cytoplazmy wędrują m.in. cząsteczki mRNA oraz podjednostki rybosomów. Wnętrze jądra wypełnia kariolimfa, w której znajduje się DNA w postaci chromatyny (substancja złożona przede wszystkim z DNA i silnie zasadowych białek zw. histonami)występującej w dwóch postaciach – luĽnej i skondensowanej. Podczas podziałów komórki chromatyna zostaje silnie zespiralizowana i upakowana w chromosomach. Wydzielonym obszarem jądra jest jąderko. W jąderku następuje synteza rRNA oraz są tworzone podjednostki rybosomów.
Wyżej wymienione organelle (poza lizosomami) występują zarówno w komórkach roślinnych jak i zwierzęcych.
Natomiast komórki roślinne mają kilka dodatkowych elementów budujących komórkę. Chyba najważniejszą cechą wyróżniającą komórkę roślinną od zwierzęcej jest obecność plastydów. Wszystkie plastydy otoczone są podwójną błoną białkowo-lipidową. Wewnętrzna błona tworzy wpuklenia do środka tzw. lamelle. Wnętrze plastydów wypełnia macierz, tzw. stroma. W niej znajdują się białka enzymatyczne, rybosomy i DNA. Różne rodzaje plastydów różnią się zarówno pod względem budowy jak i pełnionych funkcji, łączy je jednak fakt wspólnego pochodzenia. Ogólnie plastydy możemy podzielić na: chloroplasty, chromoplasty i leukoplasty.
Jesteś tu: Komórka
Dodaj komentarz