Jakie jest znaczenie genetyki w medycynie, hodowli, rolnictwie.
Genetyka jest nauką zajmująca się dziedziczeniem cech.Pierwszym genetykiem był Grzegorz Mendel. Prowadził on badania nad różnymi odmianami grochu, charakteryzującymi się różnymi barwami kwiatów. Krzyżował on gatunki znane w wyniku czego powstawały zupełnie nowe odmiany. Mendel sformułował podstawowe zasady dziedziczności.
Genetykę można podzielić na:
- genetykę molekularną, która zajmuje się strukturą materiału genetycznego (kwasów nukleinowych) oraz rolą, jaką odgrywają one w procesie dziedziczenia cech,
- genetykę populacyjną, która bada strukturę genów w populacji; ponieważ populacje ulegają krzyżowaniu, przekazują cechy potomstwu, jednocześnie zmiany w środowisku wymuszają zmiany w materiale genetycznym poprzez działanie mutagenne, wskutek czego powstają organizmy posiadające nowe komplety cech, lepiej przystosowane do zmienionych warunków środowiskowych; zatem dział ten odgrywa dużą rolę w ewolucjonizmie.
- genetykę kliniczną, która zajmuje się diagnostyką i terapią chorób genetycznych,jednocześnie badając mechanizmy ich powstawania, zapobiegania i możliwości ich leczenia; ten dział genetyki z medycznego punktu widzenia jest najważniejszy
Znaczenie genetyki w medycynie
Bardzo duże znaczenie w medycynie,rolnictwie jak rownież hodowli ma inżynieria genetyczna. Polega ona na wprowadzaniu do komórek organizmu, którego cechy chcemy zmienić (biorcy), określonego odcinka DNA innego organizmu (dawcy). Odpowiednie fragmenty DNA wycina się z DNA dawcy za pomocą enzymów restrykcyjnych. Następnie tak wydzielone fragmenty DNA wprowadza się do komórek biorcy za pomocą specjalnych przenośników (wektorów). W tej roli wykorzystywane są m.in. wirusy, plazmidy, kosmidy.
Obecnie prowadzone są badania na temat tzw.terapii genowej czyli leczeniu chorób dziedzicznych,którego skutkiem są wady genetyczne. Osoby dotknięte tą chorobą leczone są poprzez podawanie hormonów,których synteza jest zaburzona lub stosowaniu diety eliminującej produkty które w związku z brakiem niektórych enzymow w organizmie nie mogą być przetworzone.Terapia genowa pozwoliłaby na wykrycie i leczenie przyczyn i skutków chorób genetycznych ,a nie jak odbywa się to teraz tylko zmiejszaniu jej objawów.Jednym z dzialań terapii genowej jest zastąpienie uszkodzonego genu prawidłowym ,zablokowanie genu powodującego chorobę lub też możliwość naprawy uszkodzonego genu.Niestety terapie genowe nie są wykorzystywane w powszechnym leczeniu gdyż wciaż istnieje ryzyko umieszczenia genu w nieprawidłowym miejscu co mogłoby stać się zagrożeniem dla życia.
Ważna rolę genetyki w medycynie odgrywa możliwoś diagnozowania chorób na podstawie DNA. Sczczególne znaczenie ma to w chorobach nowotworowych,gdyż ich wczesne wykrycie ,a tym samym rozpoczęcie leczenia może uratować życie.Badanią tym poddaje się również noworodki w celu wykrycia chorób zaburzających rozwój prowadzących do upośledzenia,a nawet śmierci.Badania te polegają na porównaniu sekwencji DNA genu prawidłowego z genem objętym chorobą.W celu tym wykorzystuje się sondy molekularne. Sonda to odcinek cDNA, czyli cząsteczka dwuniciowa otrzymana poprzez odwrotną transkrypcję kwasu dezoksyrybonukleinowego, który dodatkowo został radioaktywnie oznaczony co ulatwia szybkie zlokalizowanie jej.
Jesteś tu: Genetyka
Dodaj komentarz