Homeostaza, choroby układ krążenia, układ limfatyczny, krew

Homeostaza
Homeostaza- zdolność żywego organizmu do utrzymania stabilnego środowiska wewnętrznego.
Parametr- wielkość charakterystyczna dla danego materiału, procesu lub urządzenia, np. wartość temperatury.
Zakres tolerancji- rozpiętość zmian danego czynnika w obrębie których organizm jest w stanie utrzymać się przy życiu.
Czynniki powodujące zaburzenia homeostazy: wychłodzenie organizmu, obniżenie poziomu cukru we krwi, siedzący tryb życia.
Poziom kontroli homeostazy: cząsteczkowy( molekularny), komórkowy, narządowy, ustrojowy.
Cybernetyka- nauka o systemach sterowania.
System- grupa elementów tworzących działającą całość.
Sprzężenie zwrotne- oddziaływanie skutku jakiegoś zjawiska na przyczynę tego zjawiska.
-ujemne- odchylenia o od optymalnej wartości parametru w jedną stronę uruchamiają mechanizm skierowany w stronę przeciwną. Stanowi uniwersalny mechanizm regulacyjny. Automatycznie utrzymuje wartość jakiegoś parametru na względnie stałym poziomie.
-dodatnie- działa w kierunku zgodnym ze zmianą wartości zadanego parametru
Bodziec- czynnik działający na organizm i wprowadzający go w stan pobudzenia.
Receptor- wyspecjalizowane komórki zdolne do odbierania zmian w środowisku zewnętrznym lub wewnętrznym .
Proces regulacji: -> bodziec -> receptor -> sygnał sterowania -> efektor -> odpowiedź
Kontrola poziomu glukozy we krwi: zmiana poziomu glukozy we krwi -> wyspy Lagerhansa w trzustce -> insulina lub glukagon -> specyficzne enzymy komórek docelowych -> pobieranie lub uwalnianie glukozy przez komórki

Choroby układu krążenia:
Miażdżyca tętnic- powoduje zatrzymanie przepływu krwi prowadząc do martwicy. Przyczyny: używki, zła dieta, brak ruchu,
Choroba nadciśnieniowa- Objawy: podwyższone ciśnienie powodujące przeciążenie pracy serca, pękanie drobnych naczyń, bóle i zawroty głowy, szum w uszach, zaburzenia widzenia, krwotoki z nosa. Przyczyny: długotrwały i silny stres, palenie tytoniu, cukrzyca, zaburzenia gospodarki tłuszczowej. Skutki: wylew
Choroba wieńcowa- niedokrwienie mięśnia sercowego. Skutki: zawał serca. Przyczyny: złogi substancji tłuszczowych, używki, zła dieta, brak ruchu, nadwaga. Objawy: bóle zamostkowe, duszności.
Udar mózgu- przyczyny: ograniczenie przepływu krwi przez tętnice mózgowe, niedokrwienie mózgu. Skutki: utrata pamięci, zaburzenia czucia, paraliż, śmierć.

Układ limfatyczny:
Układ limfatyczny- wspomaga układ krwionośny, układ otwarty zbudowany z:
-naczyń limfatycznych (włosowate naczynia limfatyczne, żyły i przewody limfatyczne- prowadzą limfę do żył.
-narządów limfatycznych (węzły limfatyczne (chłonne), grudki chłonne, migdałki, śledziona, grasica)- namnażanie się i dojrzewanie krwinek białych.
Funkcje: transportowa- rozprowadzanie substancji organicznych i nieorganicznych oraz białych krwinek
Limfa- przefiltrowany płyn tkankowy, zamknięty w systemie naczyń włosowatych. Oczyszcza organizm, transportuje tłuszcze.
Płyn tkankowy- przesącz obmywający komórki ciała podczas tworzenia się limfy, stanowiący miejsce wymiany substancji między krwią a tkankami.

Krew- tkanka łączna płynna. Skład:
-elementy morfotyczne: erytrocyty(czerwone), leukocyty(białe), trombocyty(płytki krwi)
-osocze- substancja międzykomórkowa składająca się z fibrynogenu i surowicy Funkcje: -transport witamin, kwasów tłuszczowych
–krzepnięcie krwi
–wytwarzanie przeciwciał
–rozmieszczanie tłuszczy w organizmie
Funkcje krwi: -rola oddechowa
-rola odżywcza -rola wydalnicza
-termoregulacja
-rola immunologiczna (odpornościowa)
-utrzymanie homeostazy -transport
Hemoglobina- czerwony barwnik mający zdolność do nietrwałego łączenia się z gazami oddechowymi.
Parametry: Hematokryt 30-50
Erytrocyty (K) 3,8-5 mln/ul (M) 4,2-5,4 mln/ul (N) 7mln
Leukocyty 4,0- 10 tys./ul
Trombocyty 100-450 tys./ul

EKG- zapis pracy serca, elektrokardiogram.
Serce- zbudowane z mięśni poprzecznie prążkowanych i tkanki łącznej (zastawki)
Układ przewodzący serca- tworzą go komórki o słabo widocznych prążkach i licznych ziarnistościach w cytoplazmie.
Węzeł zatokowy (rozrusznik serca)- u ujścia żyły głównej górnej
Węzeł przedsionkowo-komorowy- położony między przedsionkami tuż nad komorami
Pęczek Hisa- dodatkowe pęczki włókien wzdłuż przegrody międzykomorowej
Ośrodek sercowy- ośrodek nerwowy regulujący pracę serca.
-przyspieszający pracę serca (impulsy za pośrednictwem nerwów współczulnych)
-zwalniający pracę serca (przywspółczulnych)
Adrenalina- hormon wydzielany przez rdzeń nadnerczy.
Cykl pracy serca
1)Faza spoczynku- serce rozluźnione, napływa krew, do prawej części żyłami głównymi, do lewej żyłami płucnymi, zastawki przedsionkowo- komorowe otwarte, a półksiężycowe zamknięte.
2)Skurcz przedsionków, przepchnięcie krwi z przedsionków do komór, zastawki przed.-kom. Otwarte
3) Skurcz komór- zamknięcie zastawek przed.-kom. W momencie wyrównania ciśnienia krwi otwarcie półksiężycowatych
4)rozkurcz- otwarcie zastawek przed.-kom. I zamknięcie półksiężyc.
Tony serca (dwa)- powstają podczas zamykania się zastawek
Szmery- powstają w wyniku wadliwego funkcjonowania zastawek

UKŁ.KRĄŻENIA=ukł.krwionośny+ukł.limfatyczny;składa się z serca,żył,tętnic i naczyń włosowatych. FUNKCJE UKŁ. KRWIONOŚNEGO:transport substancji pokarmowych pokarmowych miejsca ich wchłonięcia do miejsc wykorzystania, transp. O2 do kom. i odprowadzanie z nich CO2, rozprowadzanie swoistych subst.wytwarzanych przez kom.,np.hormonów,czy przeciwciał,do innych kom.,odprowadzanie zbędnych produktow przemiany materii do narządów, w których zostaną unieszkodliwione/usunięte z organizmu.BUDOWA UKŁ.KRW.:serce+naczynia krwionośne.Tętnice wyprowadzaja krew z serca do tkanek,natomiast żyly ja zbieraja i wprowadzaja do serca.W naczyniach włosowatych(znajdujących się pomiedzy zylami a tętnicami)zachodzi wymiana subst.miedzy krwia a plynem tkankowym.BUDOWA TĘTNICY:sciany (zbudowane z 3 warstw-zewnetrznej, środkowej i wewnętrznej)są grube i elastyczne,przystosowane do wysokiego ciśnienia krwi,mogą ulegac odkształceniom,w warstwie mięśniowej znajduja się liczne zakoncznia nerwow układu autonomicznego.BUDOWA ŻYŁY:sciany(tez 3-warstowe jak u tetnic)cieńsze i mniej elastyczne niż tetnicze,ale bardziej rozciągliwe.Ze względu na niskie ciśnienie krwi,żyły maja zastawki zapobiegające cofaniu się jej.BUDOWA NACZYŃ WŁOSOWATYCH:zbudowane z 1 warstwy kom.śródbłonka.Ściany cienkie,dzieki czemu miedzy znajdujaca się w nich krwia a plynem tkankowym może zachodzic ciagla wymiana subst.N.W.stanowia lacznik miedzy tętnicami tętnicami zylami.SIEĆ DZIWNA:wyst.-nerki(kłębuszki nerkowe&przysadka mózgowa);nie uczestniczy w wymianie gazów(O2 i CO2)&substancji odżywczych,zapewnia utrzymanie wysokiego ciśnienia i szybkiego tempa przepływu krwi.UKŁAD WROTNY:wyst.-narządy jamy brzusznej(jelita,wątroba);krew przepływa miedzy dwiema sieciami naczyń włosowatych zespolonych żyłą wrotną.SERCE-BUDOWA:narząd mięśniowy położony w srodpiersiu,zawieszony na naczyniach krw.Otoczone 2-warstwowym workiem-osierdziem,którego warstwa wewnetrzna przylega do powierzchni serca,tworząc nasierdzie.pomiedzy osierdziem a nasierdziem znajduje się jama osierdziowa(znajduje się w niej plyn zmniejszający tarcie w czasie pracy serca).Wsierdzie-cienka warstwa kom.nabłonkowych wyscielająca jamy wew.serca(komory,przedsionki).Prócz tego:2komory,2przedsionki.Przedsionek lewy i prawy oddzielone są od siebie przegrodą międzyprzedsionkową, komory-przegr.międzykomorowa.BUDOWA SERCA CD.:przedsionki przyjmują krew z żył i przetłaczają do komór,komory wtłaczają krew do tętnic.Do prawego przeds.uchodzą:zatoka wieńcowa,2 żyły głowne(górna i dolna)prowadzące odtlenowaną krew;lewy p.-przyjmuje krew utlenowaną za pośrednictwem 4 żył płucnych.Na granicy komór i przedsionków znajdują się zastawki przedsionkowo-komorowe.Pomiedzy lewym przedsionkiem i komorą znajduje się zastawka dwudzielna, a prawym przedsionkiem i komorą-trójdzielna.Dolny kraniec lewej komory tworzy koniuszek serca.Na granicy komór i wychodzących z nich:pnia płucnego(z komory prawej) i aorty (z komory lewej) znajduja się zastawki półksiężycowate(zapobiegaja cofaniu się wypchniętej do naczyn krwi w czasie rozkurczu komór).Serce jest zaopatrzone we własny system krążenia –UKŁAD WIEŃCOWY.Rozpoczyna się odchodzącymi u podstawy aorty 2 tętnicami wieńcowymi, a kończy żyłami wieńcowymi uchodzącymi do zatoki wieńcowej u podstawy serca.cechy:b.rozbudowana sieć naczyń włosowatych,zapewniających doskonałe ukrwienie każdego obszaru serca.KRWIOOBIEG MAŁY(płucny):łaczy serce z płucami;zaczyna się w pr.kom.,kończy w l.przeds.;odtlenowana krew zostaje wtłoczona do pnia płucnego,który rodziela się na 2 tętnice płucne(jedyne tętnice w org.transportujące krew odtlenowaną).Tętnice płucne tworzą sieci naczyń włosowatych.Podczas przepływu przez naczynia włosowate płuc krew oddaje CO2,pobiera O2,po czym jest wprowadzana do lewego przedsionka.Żyły płucne są jedynymi w org.w których płynie krew utlenowana.KROOBIEG DUŻY(ustrojowy):zapewnia łączność serca z pozostałymi tkankami i narządami ciała;rozpoczyna się w lewej komorze,przyjmuje krew utlenowaną,która w wyniku skurczu l.kom.zostaje wtłoczona do aorty,tętnice rozprowadzają ja do wszystkich tkanek i narządów ciała.W naczyniach włosowatych narządów&tkanek krew oddaje O2 i odbiera CO2.Odtlenowana krew jest zabierana do krwioobiegu dużego,następnie do żył głównych, które wlewają ją do pr.przeds.serca.Potem krew wtałaczna do pr.kom. prykom przez krwioobieg mały kierowana do płuc.

Jesteś tu: Ściągi