Drobnoustroje
5. Walka z chorobami bakteryjnymi
- dezynfekcja – niszczenie środkami chemicznymi lub fizycznymi drobnoustrojów chorobotwórczych i ich form przetrwalnikowych
- dezynsekcja – niszczenie środkami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi owadów, a także innych stawonogów szkodliwych ze względów sanitarnych
- deratyzacja – zwalczanie szkodliwych gryzoni (szczurów, myszy) w pomieszczeniach środkami mechanicznymi (pułapki), chemicznymi (trucizny) i in.
- szczepionka – przygotowana z drobnoustrojów wyizolowanych z organizmu otrzymującego tę szczepionkę; stosuje się ją w celach leczniczych
- surowice – pochodzące od immunizowanych dawców (ludzi i zwierząt), zawierające przeciwciała skierowane przeciwko określonym antygenom; zastosowanie: diagnostyczne, terapeutyczne i zapobiegawcze.
Bakterie przenikają do organizmu człowieka głównie przez układ pokarmowy i oddechowy, tzn. dostają się wraz z pożywieniem, płynem (czerwonka), jak również wraz powietrzem wdychanym do płuc.
Bakterie są najbardziej różnorodnymi i wszędobylskimi mieszkańcami Ziemi. Oprócz “normalnych” środowisk zasiedlają także gorące źródła i inne pozornie niegościnne okolice. Kiedy warunki bytowe stają się nie do zniesienia nawet dla bakterii, niektóre z nich wytwarzają przetrwalniki, które umożliwiają im przetrwanie kryzysowego okresu. W niesprzyjających warunkach, np. przy wysychaniu podłoża, wiele bakterii przechodzi w stan spoczynku. Komórka traci wodę, kurczy się nieco i pozostaje w stanie spoczynku do chwili ponownego nawilgotnienia środowiska. Inne gatunki do przeżycia szczególnie niesprzyjających warunków, skrajnej suszy, wysokiej lub niskiej temperatury, wytwarzają przetrwalniki (spory). W wyniku wytwarzania i kiełkowania przetrwalników ogólna liczba osobników nie zwiększa się. Przy przekształcaniu się w przetrwalnik komórka kurczy się i zaokrągla w obrębie istniejącej ściany komórkowej oraz otacza się nową, grubszą ścianą wewnątrz ściany starej. Kiedy warunki zewnętrzne stają się znowu odpowiednie do wzrostu, przetrwalnik absorbuje wodę, rozrywa okrywę zewnętrzną i przekształca się w normalną komórkę bakteryjną. Stwierdzono, iż spory pałeczek wąglika zachowują żywotność i są zdolne do kiełkowania nawet po 30 latach.
Są bakterie, które żyją w symbiozie z innymi organizmami: przykładem są bakterie brodawkowe albo inne bakterie, które zamieszkują ludzkie jelita i tam produkują witaminy potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jak widać, nie wszystkie bakterie są szkodliwe dla człowieka, ale oczywiście istnieją także groźne bakterie chorobotwórcze, które mogą wywoływać takie przykre przypadłości, jak angina, zapalenie oskrzeli i kiła. Niektóre pasożytują w organizmach ludzkich, zwierzęcych i roślinnych (bakterie chorobotwórcze).
Bakterie korzeniowe, bakterie brodawkowe z rodzaju Rhizobium, żyją w symbiozie z roślinami motylkowatymi, dostarczając im związków azotu w zamian za węglowodany. Po zakażeniu wytwarzają w korzeniach brodawkowate narośle (brodawki korzeniowe).
Mają zdolność wiązania azotu cząsteczkowego, dlatego rośliny motylkowe używane są jako zielony nawóz.
Jesteś tu: Bakterie i wirusy
Dodaj komentarz