Dowody potwierdzające ewolucję

EWOLUCJA – proces stopniowych zmian, dzięki któremu ze wspólnego przodka powstały wszystkie żyjące dziś na kuli ziemskiej organizmy.

SKAMIENIAŁOŚCI – kopalne szczątki organizmów z minionych epok geologicznych oraz ślady ich działalności zachowane w skałach.

RELIKTY – gatunek należący do grupy organizmów wymarłych lub niewystępujących już na danym terenie.

Bezpośrednich dowodów potwierdzających ewolucję dostarczają badania paleontologiczne, np. szczątki roślin i zwierząt w skałach osadowych dowodzące o zmienności form żywych, ich historii i przebiegu ważniejszych procesów ewolucyjnych. Pośrednie dowody ewolucji to pozostałe dane, które dowodzą, że ewolucja naprawdę zachodzi oraz formułować hipotezy na temat jej przebiegu, tempa i mechanizmów.

Dowody ewolucji z zakresu paleontologii

Skały osadowe tworzące skorupę ziemską mają budowę warstwową. Kolejność warstw w takich skałach odzwierciedla kolejność ich powstawania, co pozwoliło na określenie względnego wieku poszczególnych pokładów skał i skamieniałych szczątków w nich.

Możliwość określenia wieku poszczególnych warstw skalnych odbywa się za pomocą, tzw. METOD IZOTOPOWYCH, opierających się na analizie względnej zawartości w skałach osadowych niektórych radioaktywnych izotopów i produktów ich rozpadu. Znając okresy połowicznego rozpadu danego izotopu oraz jego ilościową proporcję do produktów rozpadu, można obliczyć bezwzględny wiek badanej skały. Wykorzystywane w radiometrii izotopy (uran-238, uran-235, rubid-87, potas-40, węgiel-14) charakteryzują się różnymi okresami połowicznego rozpadu, co umożliwia ich dobór w każdym analizowanym przypadku. Największa dokładnością cechuje się metoda radiowęglowa, bo czas połowicznego rozpadu węgla jest krótki (5730 lat), ale nie wykorzystuje się dla materiałów starszych niż 70 000 ? 100 000 lat. Stosowane dziś metody datowania radioizotopowego są obarczone niewielkim błędem (ok. 1%). Wszystko to powoduje, że można określić wiek zachowanych w danej skale szczątków organicznych, tzw. skamieniałości.

Utrwalona w skałach historia organizmów wskazuje na ciągły rozwój życia na Ziemi. Dane paleontologiczne wskazują, że formy żywe stawały się z czasem coraz bardziej skomplikowane. Do rzadkości należą gatunki, relikty grup dawno wymarłych, które przetrwały do dziś prawie w niezmienionej formie, czyli tzw. żywe skamieniałości. Spośród roślin należą do nich m.in. skrzypłocze i łodziki, a spośród roślin: miłorząb dwuklapowy.

W badaniach paleontologicznych szczególną rolę odgrywają:

• SAMIENIAŁOŚCI PRZEWODNIE to szczątki organizmów szeroko rozprzestrzenionych na Ziemi w ściśle określonym, stosunkowo krótkim okresie geologicznym. Mogą służyć do łatwego określenia wieku warstw skalnych. Zalicza się do nich m.in. różne gatunki amonitów i trylobitów.
• FORMY PRZEJŚCIOWE to organizmy o cechach pośrednich pomiędzy dwiema grupami systematycznymi (np. miedzy płazami a gadami). Takie skamieniałości mają szczególna wartość, bo mogą stanowić bezpośredni dowód na ciągłość procesów różnicowania się organizmów na Ziemi, czyli że jedna grupa organizmów wywodzi się od innych, wcześniej powstałych. Najbardziej znane formy przejściowe na świecie to ichtiostega (mająca cechy ryby i płaza) i archeopteryks, zwany też praptakiem (łączy cechy gada i ptaka).

Jesteś tu: Zoologia

Strony: 1 2