DNA

Istotą genetyki jest badanie dziedziczności i związanej z nią zmienności organizmu.obecnie jest jedna z najszybciej rozwijaj.sie działaln.biologi.
Zrozumienie zjawiska dziedziczności jest o wiele wcześniejsze niż wyodrębnienie genetyki jako samodzielnej dyscypliny naukowej. Hodowcy uzyskali z udomowionego wilka różne rasy psów,współczesne odmiany zbóż z dziko rosnących porządków. Nośnikiem genet.jest kwas dezoksyrybonukleinowy(DNA) cały DNA danego organizmu to jego genom.DNA wystepuje w jądrze w postaci chromatyny.w momencie podziłu kom.chromatyna zagęszcza się i powst.pałeczkowate struktury tzw.chromosomy.człowiek na 22 pary chromosomów autosomalnych i1 parę chromos.płci.razem23pary.
Budowa DNA-zbud.jest z4prostych jedn.zw.nukleotydami.każdy nukleotyd zbudowany jest z odpowiedniej zasady azotowej(adeiny,tyniny,cytozyny,guaniny)połączonej z5węglowym cukrem(deoksyrybozą)i resztą kw.fosfor. Łączą się A-T\C-G
W większości przypadków DNA złożony jest z2nici lezących naprzeciw siebie połączonych wiązaniami wodorowymi na określonych zasadach A=T\C=G. nici są komplementarne czyli wzajemnie się uzupełniające. Ze wzgl.na formę przestrzenna dwuniciowa cząsteczka DNA nosi nazwę podwójnej helisy. Porządek zasad w niciDNAokreśla się strukturowo mianem sekwencji.
ReplikacjaDNA-w komórce przed każdym podział.dochodzi do skrzyżowania całego genomu,czyli wszystkich znajdujących się w jądrze cząsteczekDNA.
Mechanizm replikacji można w uproszczeniu przedst.nastepuj.:*dochodzi do lokalnego rozplecenia nici podwójnej helisy co prowadzi do rozerwania wiązań pomiędzy komplementarnymi zasadami.;*do zasad w obu niciach dołączane są kolejne odpowiednie nowe nukleotydy (w MS.replikacji znajd.się nowe nukleotydy);*tworzą się wiązania pomiędzy zasadami ponieważ nowo powstająca nić jest komplementarna do steraj a nast. Dochodzi do odtwarzania struktury przestrzennej dwuniciowej helisy.
Za pomocą kolejności zasad w DNAjest zaszyfrowana inf.o bud.białek.białka pełnia funkcje enzymów regulatorową i kontrolną,decyd.o podziałach komórk.Białka składają się z aminokwasów(istnieje20takichAmin,które wyst.wBiałkach)
Inf.o bud.białka stanowi sekwencja czyli kolejność4zasad:ATCGw łańcuchuDNA.kod tkwi w sekwencji zasad jednej z2niciDNA tzw.nici kodującej(druga nić jest komplementarna do kodującej.
Kod genetycznyjest trójliterowy tzn.że 3kolejne zasady w niciana określa jeden z20 wyst.w białkach aminokwasów.trójka zasad wyznaczająca aminokwas nosi nazwe kodon.tylkpo3kodony spośród64nie odpowiadają żadnemu aminokwasowi ale sa niczym znak”stop”wyznajczaja m-ce gdzie kończy się zapis bialek.Synteza wszystkich białek zaczyna się od aminokwasu metioninyAUG(start)jeśli to kodon inicjujący.Aminokwas arginina może być kodowana w następujący sposóbAGAAGGCGACGGCGUCGC.
Cechy kodu genet:trójkowy;bazprzecinkowy nie ma wolnych nukleotydów miedzy kodonami;niezachodzący-jeden nukleotyd nie może jednocześnie należeć do różnych trójek;zdegenerowany-poszczeg.aminokw.mogą być kodowane prze więcej niż1kodon.;uniwersalny-we wszystkich organizmach jest taki sam;niejednoznaczny-ten sam aminokwas może być kodowany przez inne kodony.
Synteza białka obejmuje2etapy:*transkrypcja która odbywa się w jadrze komórkowym-polega na przepisaniu inf.z DNA na mRNa(przekaźnikowyRNA to robocza kopiaDNA)w kwasieRNA rybonukleinowym zamiast tyminy T wyst.podobne do niej inna zasada U-uracyl, a cukierDeoksyrybozy zastępuje inny 5węglowy cukier ryboza.Gotowy mRNa opuszcza jądro i przemieszcza się do cytoplazmy.*translacja Zach.w cytoplazmie,polega na syntezie cząsteczki białka wg inf.zawartej w mRNA.poza mRNA kluczową role w translacji odgryw.rybosomyi czasteczki TRNA(transportujący)Rybosomy zbud,.są z białek pewnego rodzaju RNA zwanego rybosomalnym,który wraz z białkami buduje rybosom.Efektem odczytania zakodowanej na mRNA inf.genet.jest powstanie w kom.określ.rodz.białka.

Jesteś tu: Ściągi