Cytoplazma
Cytoplazma:
I. – część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym
II. – cała protoplazma komórki prokariotycznej (czyli nie posiadającej jądra komórkowego)
Dzieli się ją na cytoplazmę podstawową oraz retikulum endoplazmatyczne.
cytoplazma + jądro komórkowe = protoplazma
Spis treści
1 Cytoplazma
1.1 Skład cytoplazmy
1.2 Cytoszkielet
1.2.1 Mikrotubule
2 Retikulum endoplazmatyczne
Cytoplazma
Cytoplazma podstawowa – główna część protoplastu. W niej znajdują się pozostałe plazmatyczne składniki komórki i zachodzi większość procesów metabolicznych.
Cytoplazma jest półpłynną, żelowato-galaretowatą masą o jednolitej strukturze, wykazującą różnice konsystencji: od ciekłej do galaretowatej i odznacza się łatwością przechodzenia od stanu stałego (żelu) w ciało stałe (żelatynę) i odwrotnie.
Cytoplazmę przenikają układy błonowe, najbardziej zewnętrznym jest plazmalemma. Tworzy ona organiczną strukturę cytoplazmy, reguluje wymianę między komórkami a jej otoczeniem i warunkuje jej zdolność przystosowawczą do zmian środowiska.
W niektórych typach cytoplazmy (np. u pierwotniaków) można zaobserwować wyraźnie rozróżnienie na dwa obszary:
przylegającą do błony komórkowej ektoplazmę
“bardziej wewnętrzną” endoplazmę.
Skład cytoplazmy
Cytoplazma podstawowa jest substancją koloidalną, w jej skład wchodzą:
związki organiczne (białko, tłuszczowce, węglowodany)
związki nieorganiczne (wapń, magnez, potas, cynk, fosfor, bor, miedź, mangan)
faza rozpraszająca: woda
organelle, np. mitochondria, chloroplast, lizosomy, peroksysomy, wakuole, cytoszkielet (retikulum endoplazmatyczne, Aparat Golgiego)
Cytoszkielet
Zasadniczym elementem strukturalnym cytoplazmy podstawowej są białka mające postać globularną lub fibrylarną np. mikrofilamenty i mikrotubule.
Mikrotubule
Mikrotubule – zbudowane z tubuliny rurki. Biorąc pod uwagę lokalizację mikrotubul w komórce oraz pełnione prez nie funkcje, wyróżniamy:
mikrotubule cytoplazmatyczne stanowiące elementy cytoszkieletu i sterujące ruchami organelli komórkowych
mikrotubule kinetochorowe odgrywające ważną rolę w czasie ruchu chromosomów i ogólnie przy podziale komórki
Dodaj komentarz