I Wirusy nie są organizmami, nie posiadają budowy komórkowej i cechuje je brak własnego metabolizmu. Są tworami zbudowanymi z białka i kwasu nukleinowego.1.Choroby :- człowiek DNA lub RNA? różyczka, świnka, złótaczka zakaźna, ospa wietrzna, odra, AIDS, SARS, od kleszczowe zapalenie opon mózgowych – zwierzęta DNA? pryszczyzna, nowsóka, wścieklizna, myksomatoza, ptasia grypa- rośliny RNA ? mozaika [...]
Jesteś tu: ŚciągiUprawa lucerny w mieszance z dwoma gatunkami traw jest korzystna ze względu na wyższy i jakościowo lepszy plon siana oraz mniejsze wymagania odnośnie nawożenia azotem. Zastosowanie w mieszance dwóch gatunków traw o różnych wymaganiach siedliskowych, zróżnicowanej budowie morfologicznej i konkurencyjności względem lucerny, korzystnie oddziaływuje na plonowanie, wartość pokarmową uzyskanej paszy oraz trwałość mieszanki. Uprawa mieszanek [...]
Jesteś tu: ŚciągiOchrona wschodów i początkowego okresu wzrostu roślin Rośliny buraka cukrowego w czasie wschodów i początkowego okresu wzrostu wymagają stałej i bardzo efektywnej ochrony, szczególnie po wysie?wie jednokiełkowych nasion w odstępach docelowych tej rośliny. Od jej efek?tywności w podstawowej mierze uzależniona jest obsada i plonowanie buraka cukrowego. Do najważniejszych szkodników zagrażających tej roślinie w po?czątkowej fazie [...]
Jesteś tu: ŚciągiBIELUŃ DZIĘDZIERZAWY RODZINA: PSIANKOWATE OPIS ROŚLINYRoślina jednoroczna, jara, dorastająca w zależności od stanowiska do wysoko¬ści 10-100 cm. Łodyga wzniesiona, widlasto rozgałęziona, naga lub od strony wewnętrznej delikatnie owłosiona. Liście na ogonkach długości nawet do 15 cm, jajowate, w nasadzie klinowate, grubo zatokowo ząbkowane. Kwiaty pojedyncze, duże, na krótkich szypułkach umiejscowione są w rozgałęzieniach łodygi. Kielich [...]
Jesteś tu: ŚciągiRODZINA: ASTROWATE OPIS ROŚLINYRoślina jednoroczna, jara, osiągająca wysokość 15-40 cm, o pojedynczej lub rozgałęzionej łodydze. Liście dwu, trzykrotnie pierzastodzielne, o cienkich, równowąskich odcinkach. Kwiatostanem są koszyczki umieszczone na długich szypułkach z podługowato-stożkowatym dnem kwiatowym. Kwiaty brzeżne języczkowe, barwy białej, kwiaty wewnętrzne barwy żółtej, rurkowe. Owoc ?podługowate, żółtawobrunatne niełupki o długości około 1,0 mm, zwężające się [...]
Jesteś tu: ŚciągiRODZINA: WARGOWE OPIS ROŚLINYChwast roczny, ozimy lub jary, o wysokości 5-30cm. Łodyga czworoboczna, na krawędziach owłosiona, rozgałęziona u podstawy. Liście szerokojajowate, u podstawy sercowate, krótko, miękko owłosione na górnej stronie, na dolnej nagie. Cale liście regularnie, skośno karbowane. Kwiaty skupione w nibyokółkach na szczycie łodygi, różowopurpurowe. Dolna warga z dwoma ząbkami, górna warga owłosiona. Wewnątrz [...]
Jesteś tu: ŚciągiJAMOCHŁONY:sz. brak lub zew. Szk. Wapienny; mięś.brak(są kom. Nabłonkowo-mięśniowe); pok.w post. Ukł.pokarmowo-naczyniowego:otwór gębowy->jama chłonąco-trawiąca, niekiedy rozgałęziona (brak odbytu); krwion.brak; oddech.brak(oddych. Całą pow. Ciała); wydal. Brak; narw. Rozproszony: zamknięte sieci włókien niepodzielonych na centr. I obwodowe; rozro: gonady męskie i żeń.,rozdzielnopłciowe lub obojnaki.PŁAZIŃCE:-szk.brak(funkcje podporowe spełnia parenchyma); -mięś.:mięśnie gładkie:okrężne i wzdłużne niekiedy także skośne; -pok. *Tasiemce:brak(pokarm przenika [...]
Jesteś tu: ŚciągiPodstawowe f. DNA:-przenoszenie informacji genetycznej; -replikacjaInformacja zawarta w DNA czyli w genotypie organizmu jest przenoszona na fenotyp. Proces takiej aktywności nazywamy ekspresją informacji genetycznej,czyli jest to droga od DNA do białka.Sposób zapisania informacji gen. W języku nukleotydów DNA i przepisanie jej na język aminokwasów nazywamy kodem gen.WŁAśCIWOśCI KODU GEN.:-jest trójkowy czyli tripletowy,tzn.,że 3 kolejne nukleotydy [...]
Jesteś tu: ŚciągiNUKLEOTYD-monomer(poj. składnik) kwasów nukleinowych.(tyminowy, guaminowy, cytozynowy-4 monomery).CHROMOSOMY-powstają z chromatyny, występują w jądrze kom, zbudowane są z białka i kwasu DNA.CHROMATYNA-zagęszczenie (upakowanie) białka z DNA występujące w jądrze komórkowym.CHROMOSOMY HOMOLOGICZNE-pary chromosomów w zespole diploidalnym mają ten sam kształt i wielkość. Jeden chromosom w parze pochodzi od „ojca” drugi od „matki”.CHROMOSOMY POTOMNE-powstają w mitozie( w anafazie) z [...]
Jesteś tu: ŚciągiRODZAJE ZMIENNOśCI W PRZYRODZIE:-zmienność środowiskowa(nabyta)nie jest dziedziczona w następnym pokoleniu;-zmienność genetyczna wrodzona dzieli się na zmienność rekombinacyjną(crossing-over, zapłodnienie), drugi rodzaj to zmienność mutacyjna. Zmienność gen. jest bezkierunkowa i nieprzewidywalna, prowadzi do powstawania nowych kombinacji genów, a nawet do powstawania nowych genomów. Jest jednym z podstawowych źródeł zmian ewolucyjnych.MIKROEWOLUCJA-zmiana wewnątrzgatunkowa; jest ona odwracalna.MAKROEWOLUCJA-zmiana na poziomie powyżej [...]
Jesteś tu: ŚciągiI Komórki1) Składniki komórki eukariotycznej: jądro komórkowe, mitochondium, cytoplazna, błona komórkowa, aparat Golgiego, lizosomy, rybosomy, siateczka śródplazmatyczna(szorstka,gładka).II Tkanki1) Tkanka – zespół podobnych komórek o podobnej funkcji i pochodzeniu.2) Podział tkanek:a. nabłonkowa – komórki ściśle do siebie przylegają, a substancja międzykomórkowa występuje w małych ilościach.- nabłonek jednowarstwowy płaski (pęcherzyki płucne,naczynia włosowate,kłębuszki nerwowe)- nabłonek jednowarstwowy sześcienny (kanaliki [...]
Jesteś tu: ŚciągiElementy układu rozrodczego żeńskiego: a) wew: jajniki, jaowody, macica, pochwa, b) zew: piersi, srom( wargi sromowe mniejsze i większe, łechtaczka,wzgórek łonowy, ujście pochwy) *jajniki parzyste gruczoly dokrewne leżą po obu stronach trzonu macicy. produkuja estrogeny i progesteron. W jajnikach co miesiąc dojrzewa kilka pęcherzyków jajnikowych (zazwyczaj 1) z ktorego uwolni się komórka jajowa. W jajniach [...]
Jesteś tu: ŚciągiHormony-związki chemiczne typu białkowego(nie są enzymami)które koordynują i regulują procesy chemiczne w organizmie1.Gruczoły dokrewne(wydzielanie wewnętrzne)a)budowa: narządy pozbawione kanałów wyprowadzających mogą występować w ramach gruczołów wydzielania zewnętrznego np. trzustka w ramach tego narządu który wytwarza enzymy wyst. tkz wysepki Langerhansa wytwarzają dwa typy hormonów:-insulinę(wytwarzana przez komórki beta)reguluje przemianę węglowodanową-glukagon(produkowany przez komórki alfa)Jego działanie jest odwrotne niż [...]
Jesteś tu: ŚciągiNaczynia włosowate — ich ściana jest bardzo cienka, dzięki czemu może odbywać się wymiana gazowa. Zarówno tlen, jak i dwutlenek węgla transportowany jest w naczyniach w postaci związanej z czerwonymi ciałkami krwi. Budowa stawu-Powierzchnie stawowe pokryte są bardzo odporną na ścieranie chrząstką szklistą. Niewielka przestrzeń między kośćmi (jama stawowa) wypełniona jest biologicznym środkiem zmniejszającym tarcie, [...]
Jesteś tu: ŚciągiDrogi oddechowe-jama nosowa,gardło,krtań,tchawice,oskrzela głowne,które wchodza do pluc./Jama oplucna-jej wilgotna pow zmiejszatarcie miedzy plucami i klatka piersiowa podczas oddychania./Jama nosowa-tam dostaje się wdychane pow ,ulega ogrzaniu,nawilzeniu,oczyszczeniue z kurzu.jest wyscielona silnie unaczynioa blona sluzowa z nablonkiem wielowarstwowym migawkowym./Pole wechowe-niewielki urzesiony nablonek,znajduje się w gornej czesci jamy nosowej.kom pozwalaja odroznic kilka tys zapachow./Gardlo-krzyzja się tam drogi oddechowe z [...]
Jesteś tu: ŚciągiDROGA POKARMU-Otwór gębowy, jama ustna,gardło, przełyk,zoładek,jelito cienkie,jelito grube,otwór odbytowy.Gruczoły układu pokarmowego-slinianki,trzustka,wątrobaŻeby dzilimy nasiekacze, kły,trzonowe, przedtrzonowe. (heterodontyczne zróznicowanie) Zębina-budową nieco przypomina kosc. Jezyk-pokryty jest błona sluzowa,w ktorej znajduja się liczne brodawki smakowe. Kubki smakowe-sa skupione w brodawkach.maja one odmienna wrazliwosc chemiczna,stanowia kombinacje 4 smakow-gorzki,slodki,slony,kwasny. Slina-umozliwia w polykaniu pokarmu,slina produkowana jest przez 3 pary guczolow slinowych-slinianki,w slinie [...]
Jesteś tu: ŚciągiBUDOWA FIZYCZNA KOŚCI Okostna- włóknista błona ochraniająca kość od wewnątrz- jest silnie unaczyniona (odżywia kość) i unerwiona.Nasady-są zbudowane z tkanki kostnej gąbczastej, która składa się z różnej grubościbeleczek kostnych. Układ przestrzenny tych beleczek zapewnia kościom maksymalną sztywność oraz odporność na działanie sił odkształcających. Trzon-jest zbudowany z tkanki kostnej zbitej. Ma ona postać zwartej substancji i [...]
Jesteś tu: Ściągi1Funkcje nabłonka: oddzielają nasz organizm od otaczającego środowiska; zabezpieczaja go przed utratą wody; pozwalają na wymianę gazową; ułatwiają odbiór bodźców ze świata zew.; wyściełają narządy i jamy ciała.Podział nabłonka wobec funkcji: *pokrywające-wielowarstwowa tkanka, jednowarstwowy płaski, *gruczołowaty- zawierają liczne kom. zdolne do produkcji sub. 2Nabłonki dzielimy ze względu na kształt na: *jednowarstwowy płaski- ze spłaszczonych wielobocznych [...]
Jesteś tu: Ściągiodp.humoralna-nastepuje wytworzenie się przeciwciał (immunoglobulina-białko niszczace antygeny, powoduje jego zlepianie,wytracanie lub rozpuszczenie); odp.komorkowa-kom.ukl.odpornosciowego rozpoznaja i niszcza obce ciala; tol.immunologiczna-stan,w którym komorki ukl.limf.nie reaguja na antygeny; grasica-cent.narzad limf.w śródpiersiu; limfocyty B-kom.produkujace przeciwciała; limfocyty T-zabijaja bezpośrednio zainfekowane kom; makrofagi-fagocytoza(zdolnosc do reakcji z obcymi czasteczkami majace na celu zlikwidowanie ich); granulocyty:a)obojetnochlonne-fagocytoza b)kwasochłonne-liczba ich zwieksza się przy infekcjach c)zasadochłonne-wydzielaja [...]
Jesteś tu: ŚciągiHomeostaza Homeostaza- zdolność żywego organizmu do utrzymania stabilnego środowiska wewnętrznego. Parametr- wielkość charakterystyczna dla danego materiału, procesu lub urządzenia, np. wartość temperatury. Zakres tolerancji- rozpiętość zmian danego czynnika w obrębie których organizm jest w stanie utrzymać się przy życiu. Czynniki powodujące zaburzenia homeostazy: wychłodzenie organizmu, obniżenie poziomu cukru we krwi, siedzący tryb życia. Poziom kontroli [...]
Jesteś tu: Ściągi