BUD.I ROLA UKŁ.POK.1)ELEMENTY U.P.a)przew.pok.-jama ustna-gardło-skrzyżowanie dróg oddechowych i pokarmowych-przełyk-jelitoCienkie:*dwunastnica*jelitoCzcze*jelitoKręte-jelitoGrube*kątnica(jelitoŚlepe zWyrostkiemRobaczkowym*okrężnica*odbytnica-odbytb)gruczoły trawienne:-wątroba-trzustka-3pary ślinianek: przyUszne, podszczękowe, podjęzykowe2)KOSMKI JELITOWE-są to ślepe wyrostki jelita cienkiego. Wyposażone są w naczynia krwionośne i limfatyczne oraz otoczone są nabłonkami 1warstwowym cylindrycznym. Zwiększają powierzchnie J.C.3)ROLA WĄTROBY:a)prod. żółćb)funkcja odtruwająca- rozkład trucizn np.: alkoholu/niektórych lekówc)gromadzi nadwyżki cukru w postaci glikogenud)na teranieW. powst.mocznik4)w JELICIE GRUBYM człowieka [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Ewolucja- proces powolnych zmian, dzięki którym ze wspólnego przodka powstały wszystkie organizmy żyjące na kuli ziemskiej. Przystosowywanie się do zmieniających się warunków naturalnych. Dobór naturalny- to selekcja polegająca na przeżywaniu osobników lepiej przystosowanych. Mechanizm doboru jest nieuchronną konsekwencją zmienności międzyosobniczej i nadwyżki płodności poddanej ograniczeniom środowiskowym- presja selekcyjna. Specjacja- powstawanie nowych gatunków. Zmienność genetyczna: rekombinacyjna, [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Antropogeneza-nauka o procesach które doprowadziły do rozwoju człeka. Biogeneza-to proces powstawania Życia. Koacerwaty ?pęcherzyki powstające samorzutnie w wodzie z białek i cukrów. Teoria samoróbstwa ?żywe orga- -nizmy powstały z martwej materii organicznej. Teoria abiotyczna-pierwsze formy życia na ziemi powstały ze związków nieorganicznych. Teoria panstermi ?Życie pochodzi z Kosmosu. Ewolucja-stopniowa , nie ustanna Zmiana. Proces stopniowego [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Kości, stawy i więzadła – bierny układ ruchuFunkcje szkieletu: ?rusztowanie? ciała, ochrona dla narządów, tworzenie krwi(szpik kostny czerwony), magazynowanie. Mineralnych (głównie sole Ca)Podział ze względu na kształt: długie, krótkie, płaskie, różnokształtneSzkielet osiowy (kręgosłup, mostek, czaszka itp.) i kończyn Szkielet człowieka to gł. tkanka kostna (70% mineralny 30% organiczny).Okostna jest silnie unaczyniona i unerwiona. Jej komórki [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Podstawowe założenia teor.Tlomowej- Telom to proste pojedyncze rozgałeźenie, które zawsze zawiera centralnie położoną wiązke przewodzącą przewyższenie-1 tel. Rośnie szybciej od drugiego to ten wiekszy staje pędem głównym a drugi pobocznym spłaszczenie to układanie się kilku telomów w jednej plaszcyznie dookoła swojej osi zrastanie- zrastanie spłaszczonych telomów krawędziami w ten sposób tworzył się liść
Jesteś tu:
Ściągi
Wątroba jest największym gruczołem ciała ludzkiego. Waży około 1,5 kg. Ma ciemnoczerwone zabarwienie, które jest związane z dużą ilością krwi przez nią przepływającej. Rozszerzony uchyłek przewodu wątrobowego to tzw. pęcherzyk żółciowy, jest on zbiornikiem żółci wytwarzanej w wątrobie. Watroba znajduje się w górej części jamy brzusznej, po prawej stronie. Trzy bruzdy wątroby ułóżone w kształcie [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Układ krążenia nazywamy również sercowo-naczyniowym. Składa się z dwóch połączonych ze sobą układów: krwionośnego i limfatycznego. Układ krwionośny u człowieka jest zamknięty. Oznacza to, że krew nie wlewa się do jam ciała, ale krąży w systemie naczyń krwionośnych, zwanych żyłami i tętnicami. Funkcje układu krwionośnego:-dostarcza wszystkim komórkom tlen pobrany z pęcherzyków płucnych, substancje odżywcze pobrane [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Typy odżywiania:a)samożywne-same wytw. sobie zw. organiczne ze zw.nieorg. (rośliny)b)cudzożywne-pobierają gotowe zw.organiczne ze środowiska (człowiek,zwierzęta)klasyfikacja pierwiastków chemicznych:a)p.biogenne(p.życia) -C, O, H, N, S, Pb)makroelemęty(zapotrzebowanie dobowe jest mniejsze niż100mg) –Ca, K, Na, Mg, Clc)mikroelemęty(zapotrz.jest większe niż100mg) –Fe, I, Fklasyf.zw.chem.a)zw.nieorganiczne(sole mineralne, H2O)-funkcjeH2O: podstawowy materiał budowy wszystkich org.żywych(stanowi60-80%składników chemicznych), transportuje subst.odżywcze, jest dobrym rozpuszcz.subst.chemicznychrodzaje zw. organicznych: a)cukry(węglowodany,sacharydy) b)tłuszcze(lipidy)c)białkad)witaminye)kwasy nukleinowe(DNA,RNA)f)akumulatory i [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Układ krwionośny składa się z naczyń krwionośnych i serca. Naczynia krwionośne tworzą zamknięty system rozgałęzionych się rurek, od szerokich tętnic do bardzo cienkich naczyń włosowatych. Można w nim wyróżni dwa obiegi: płucny (mały) zapewniający zapotrzebowanie krwi w tlen ? dopęcherzyków płucnych. Obwodowy (duży) rozprowadzający utlenowaną krew po całym organizmie. ? krew tłoczy serce. SERCE ? [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Tasiemiec nieuzbrojony (Taenia saginata) – pasożyt człowieka i bydła z rodzaju tasiemców. Rozmnaża się wyłącznie u człowieka. Najczęściej spotykany tasiemiec w Polsce (u 0,5 do 1% ludzi). Występuje także w innych krajach Europy Wschodniej, Filipinach, Ameryce Centralnej i Południowej.Umiejscowienie: jelito cienkie człowieka Rozmiary: do 10 m długości Posiada przyssawki za pomocą których przytwierdza się do [...]
Jesteś tu:
Ściągi
UKŁAD NERWOWY łączy czynności przeszczególnych układów i narządów, które, harmonijnie ze sobą współpracują, tworzą organizm jako całość. Układ nerwowy utrzymuje również łączność ze środowiskiem zewnętrznym, z którego pobiera wszystkie substancje, potrzebne mu do budowy ciała i przeprowadzania procesów metabolicznych, czyli procesów związanych z przemianą materii i energii. Odbieranie sygnałów z zewnątrz jest niezbędne również dlatego [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Tkanki twórcze-Powodują wzrost na długość i grubość.,powodują wzrost liczby komórek, przez co roślina rośnie przez całe życie..Są ścienkościenne, mająduże jądea, a małe wodniczki i są stale w fazie podziału.Występują również jak merystymy: Merystemy wierzchołkowe:powodują wzrost na długość łodygi i korzeni, stale rozmażają się komórki peirwotne i twórne. Merystemy boczne:powodują przyrost na grubość np:miazga(łykodrzewna) przyrost roślina [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Ściana komórkowa-element martwy,sztywny(niezdolny do odkształceń)występuje w komórkach roślin i grzybów,składnikami budulcowymi są;celuloza-polimer glukozy(cz. glukozy C6H12O6, w celulozie może być nawet 1400 pojedyńczych elementów);pektyny-wielocukry o własnościach rzerujących;lignina-w kom. roślin silnie zdrewniałe;hityna-tylko u grzybów.Ochrania przed urazami mechanicznymi i ogranicza zdolność do odkształcenia;błona komórkowa-podwójna błona białkowolipidowa,elastyczna i dynamiczna(skład chem. zmienia się wraz z wiekiem kom.)Umożliwią wybiórcza wymiane substancji [...]
Jesteś tu:
Ściągi
1. Tkanka ? jest to zespół komórek wyspecjalizowanych do pełnienia ściśle określinej funkcji w organizmieDzielimy na:twórcze : merystemy stałe : okrywająca, miękiszowa, przewodząca, wzmacnijąca, wydzielnicza TKANKI TWÓRCZE:- mają zdolność do podziałów- są miejscem tworzenia nowych komórek Rodzaje merystemów:- wierzchołkowe ? tworzą stożki wzrostu łodygi i korzenia przyrost na długość. W łodzydze chronione przez liście okrywające, [...]
Jesteś tu:
Ściągi
NARZĄDY RUCHU- dzielimy na układ mięśniowy i szkieletowyIch zadaniem jest zmienianie położenia ciała, zmienianie położenia względem siebie oraz utrzymać odpowiednia postawę i zamortyzowanie upadków.Kości : długie(ramienna, łokciowa)kości płaskie(łopatka) kości krótkie (kość nadgarstka) kości różnokształtne (żuchwa , kręgi)Połączenia: ścisłe (wzmacniające) , ruchome ? stawyTorebka stawowa chroni przed wydostaniem się środka zmniejszającego tarcie znajdującego się w jamie [...]
Jesteś tu:
Ściągi
Błonica (dyfteryt) Bakterie maczugowiec błonicy przenoszony drogą kropelkową Osłabienie bóle gardła gorączka zaczerwienie gardła i migdałów obrzęk podżuchwowy węzłów chlonych Unikanie kontaktu z chorymi obowiązkowe szczepienie ochronne Dur plamisty Powodowane przez bakterie przenoszone przez weź Głową i odzieżowa Wysoka gorączka dreszcze utrata przytomności drobna wysypka halucynacje Zwalczanie wszawicy i higiena osobista izolacja chorych szczepienia Płonica [...]
Jesteś tu:
Ściągi
1.Rozmnażanie jest warunkiem istnienia gatunków a tym samym ciągłości życia na Ziemi. Ten bardzo ważny proces umożliwia wydanie potomstwa, co przedłuża istnienie gatunków.2.Wzrost organizmu polega na zwiększaniu się liczby komórek a rozwój organizmu polega na tym że obejmuje ono szereg procesów takich jak tworzenie się tkanek, narządów czy układów.3.W świecie roślinnym i zwierzęcym występują dwa [...]
Jesteś tu:
Ściągi
1.Kości, stawy i więzadła tworzą bierny układ ruchu a mięśnie czynny układ ruchu.2.Szkielet stanowi rusztowanie ciała i oparcie dla mięśni. Pełni również następujące funkcje:•Wzrostową(przyrost kości decyduje o wzroście organizmu)•Ochronną dla narzadów•Krwiotwórcza(szpik kostny wypełnający wnętrze kości tworzy cialka krwi)•Magazynujacą(w kościach gromadzi się wiele soli mineralnych , szczególnie soli wapnia)3.Kształt kości wchodzących w skład szkieletu jest bardzo [...]
Jesteś tu:
Ściągi
W organizmie człowieka występuje układ krwionośny i limfatyczny. Układy te wzajemnie się uzupełniają.Układ krwionośny?Krew?Naczynia krwionośne( tętnice, żyły, naczynia włosowate)?SerceUkład limfatyczny?Limfa (chłonka)?Naczynia limfatyczne?Narządy limfatyczneFunkcje krwi1.Dostarcza wszystkim komórkom tlen pobrany z pęcherzyków płucnych, substancje pobrane z jelit oraz wodę2.Odprowadza do narządów wydalniczych dwutlenek węgla oraz szkodliwe produkty przemiany materii3.Rozprowadza substancje wytwarzane w organizmie4.Bierze udział w zjawiskach obronnych [...]
Jesteś tu:
Ściągi
JEŻELI KORZYSTASZ Z PODRECZNIKA BIOLOGIA XXI cz. 2BIOLOGIA ? SPRAWDZIAN ODŻYWIANIEPożywienie dzieli się na:a.pokarmy pochodzenia zwierzęcego (mleko i jego przetwory, jaja, mięso, ryby)b.pokarmy pochodzenia roślinnego (owoce, warzywa, zboża)Pożywienie pozwala człowiekowi prawidłowo funkcjonować. Musi być urozmaicone. Dostarcza:a.materiału budulcowegob.energiic.wodyd.soli mineralnychNasze ciało w 2/3 składa się z wody. W ciągu dnia musimy dostarczyć organizmowi ok. 2,5 litra wody, [...]
Jesteś tu:
Ściągi