Budowa oka i ucha
Podczas patrzenia na przedmiot daleko oddalony od nas, wówczas osie patrzenia oczu są niemalże równoległe. Jeśli przedmiot zacznie się ku nam zbliżać , to mięśnie gałek ocznych będą zmieniać ich położenie , w ten sposób aby osie widzenia przesuwały się za przedmiotem, a w konsekwencji tego, przecięły się. zjawisko to określa się mianem konwersacji. Osie patrzenia przecinają się pod tym większym kątem im bliżej oczu znajduje się przedmiot. Miara tego kąta jest istotna ponieważ dzięki jej analizie w mózgu możliwa jest ocena odległości obserwowanego przedmiotu. Zatem, gdyby człowiek posiadał tylko jedno oko, to jego zdolność oceny odległości byłaby silnie utrudniona.
Obraz przedmiotu jest odwrócony na siatkówce. Jest on „do góry nogami”, co wynika z budowy oka, gdyż soczewka odwraca obraz. Niemowlak , tuż po urodzeniu widzi obraz odwrócony i dopiero po pewnym czasie widzi świat normalnie. Dzieje się tak ponieważ w pierwszych , po urodzeniu, dniach mózg ludzki uczy się prawidłowo postrzegać obraz, obracając go, aby w późniejszym okresie życia to robić automatycznie.
Zmysł słuchu
Zdolność odbierania i przetwarzania w mózgu bodźców słuchowych w mózgu nosi nazwę zmysłu słuchu. Narząd słuchu zbudowany jest z trzech części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego i ucha wewnętrznego. Należy zaznaczyć, że w tym klasycznym podziale pominięto połączenie między sensoryczną częścią układu słuchowego a mózgiem. Tak więc należałoby tu uwzględnić także nerw słuchowy oraz ośrodek korowy położony w mózgu.
Ucho zewnętrzne. W budowie zewnętrznego ucha wyróżnić można małżowinę uszną oraz zewnętrzny przewód słuchowy. Funkcją małżowiny usznej jest zbieranie akustycznych fal, które dalej kierowane są do zewnętrznego przewodu słuchowego. Wśród licznych gatunków zwierząt, małżowina ma dodatkową rolę , mianowicie polepsza lokalizację źródła dźwięku. U człowieka funkcja ta została uwsteczniona, chociaż dzięki obecności tzw. cienia akustycznego małżowiny, dźwięki pochodzące ze źródła znajdującego się z przodu głowy są lepiej słyszalne, niż te których źródło jest z tyłu. Różnice w słyszalności sygnału zależne do kierunku docierania nie przekraczają kilku decybeli. Fala dźwiękowa płynie przewodem słuchowym do błony bębenkowej. Przewód słuchowy poza tym ochrania błoną przed mechanicznymi uszkodzeniami, a także zapewnia jej stałą, odpowiednią wilgotność i temperaturę. W słuchowym przewodzie znajduje się fala stojąca, powstała po odbiciu się dźwiękowej fali prostopadle od powierzchni bębenkowej błony. Drgania powietrza znajdującego się w słuchowym przewodzie powodują powstanie rezonansu częstotliwości około 300 Hz., a co za tym idzie dają wzmocnienie dźwięku o około 10 decybeli.
Ucho środkowe: ucho środkowe składa się z trzech kosteczek słuchowych : młoteczka, kowadełka i strzemiączka, które położone są w jamie bębenkowej.
Ucho środkowe ma objętość około 2cm3. jama bębenkowa to ciasna przestrzeń, która jest wypełniona powietrzem i wysłana błoną śluzową. W jamie bębenkowej znajdują się dwa mięśnie, które pełnią znaczącą role w ochronie narządu słuchu przed hałasem. Mięśnie te to: mięsień bębenkowy – napinacz bębenkowej błony i mięsień strzemiączkowy. Pierwszy z wymienionych mięśni reguluje napięcie bębenkowej błony. Rola jego jest znacząca, ponieważ w momencie wystąpienia dźwięku o dużym natężeniu, który mógłby spowodować pęknięcie błony bębenkowej, zmniejsza on jej napięcie. Proces ten nosi nazwę refleksu akustycznego. Zjawisko to jednak dotyczy tylko dźwięków o niskich częstotliwościach. Zadaniem drugiego z mięśni – strzemiączkowego, jest regulacja ruchu i wielkości amplitudy wychylenia kosteczek słuchowych. Obniżenie siły dźwięku występuje jedynie dla częstotliwości mniejszych od 1 kHz i jest skutkiem zmian w impedancji środkowego ucha. W skład uch środkowego wchodzi również trąbka Eustachiusza. Narząd ten to przewód łączący środkowe ucho z jamą gardła; ma ona długość około 3-4cm. Funkcją trąbki Eustachiusza jest wyrównywanie ciśnienia panującego w środkowym uchu, tak by miało taki sam poziom jak ciśnienie otoczenia w pewnych sytuacjach np. podczas ziewania czy przetkania śliny.
Ucho wewnętrzne: ucho wewnętrzne to szereg przestrzeni połączonych ze sobą . Wydzielić w nich możemy błędnik kostny i błędnik błoniasty. W błędniku kostnym można wyróżnić: przedsionek, ślimak oraz trzy kanały półkoliste. Wnętrze tej struktury wypełnione jest płynną substancją zwaną przychłonką (perylimfą). Błędnik błoniasty jest zawieszony na pasemkach łącznotkankowych, przyczepionych do ścianek kostnych, wewnątrz błędnika kostnego. Płyn wypełniający błędnik błoniasty nosi nazwę śródchłonki (endolimfy). Błędnik połączony jest z jamą bębenkową dzięki dwom otworom: okienku owalnym (przedsionkowym), które styka się z strzemiączkiem i okienkiem okrągłym ( ślimaka), zamkniętym błoną bębenkową wtórną.
Pod względem funkcji elementy budujące błędnik możemy podzielić na statyczne- pełniące funkcję narządu równowagi, czyli sygnalizujące zmian ułożenia głowy oraz utrzymanie równowagi ( przedsionek, kanały półkoliste), i słuchową ( ślimak). Ślimak to zwężający się konał, zwijający się na podobieństwo muszli ślimaka o 2 i ¾ zwojach. Przewód budujący ślimaka wypełniony jest endolimfą. Ślimak od strony przedsionka oddzielony jest błoną Meissnera, a od strony bębenka – błoną podstawną. Struktura błony podstawnej nie jest identyczna na całej długości. Tuż przed przedsionkiem jest najsilniej naprężona i najwęższa. Przy osklepku otworu ślimaka, naprężenie obniża się i staje się najszersza. Na błonie podstawnej, wewnątrz przewodu słuchowego znajduje się spiralna struktura- narząd Cortiego. Wewnątrz narządu spiralnego (narząd Cortiego) jest nabłonek zmysłowy słuchowy, w którym zaczynają się włókienka ślimakowej części nerwu przedsionkowo-ślimakowego. Narząd Cortiego jest powleczony elastyczną błonką nakrywkową. Narząd słuchu jest unerwiony dzięki nerwowi słuchowemu.
Dodaj komentarz