Budowa oka i ucha
Układ skupiający oka stanowią zatem : rogówka, ciało szkliste, ciecz wodnista oraz soczewka. Funkcją tego układu jest skupianie promieni świetlnych w ten sposób, aby na siatkówce pojawił się obraz obserwowanego przedmiotu, który będzie dawał jak najlepsze, jak najostrzejsze wzrokowe wrażenie. Aby było to możliwe soczewka ma zdolność zmiany swojego kształtu, a przez to swojej mocy optycznej. Dzięki tym zdolnościom możliwe jest, na siatkówce, ogniskowanie przedmiotów, które znajdują się bliżej lub dalej od oka. Zdolność to nosi nazwę akomodacji. Ostre widzenie jest możliwe gdy ognisko obrazowe trafia dokładnie na siatkówkę. Kiedy dochodzi do zaburzeń ogniskowania ( ognisko obrazowe pada przed lub za siatkówką lub dochodzi do powstania wielu ognisk obrazowych na siatkówce), wówczas mamy do czynienia z wadami wzroku ( nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm). Jeśli oko utraciłoby zdolność akomodacji wówczas jego moc optyczna wynosiłaby + 60 dioptrii, z tego 2/3 tej mocy przypadłoby na rogówkę.
Tęczówka przylega do soczewki. Funkcją tęczówki, która kurczy się pod wpływem świetlnych bodźców, jest zmiana średnicy źrenicy, przez co zmienia się wielkość wiązki światła wpadającej do oka. Tęczówka może zmienić średnicę źrenicy w przedziale od 8 mm (ciemność) do 2mm (ostre światło).
Układ optyczny w przybliżeniu możemy potraktować jako centryczny. Środki krzywizn soczewki i rogówki położone są na linii prostej o nazwie oś optyczna oka. Jednakże występuje pewna rozbieżność pomiędzy osią optyczną a osią widzenia, co jest skutkiem przesunięcia środkowego dołka poza optyczną oś oka. W efekcie dochodzi do obrotu osi widzenia w stosunku do optycznej osi o około 5 stopni.
Siatkówka ma za zadanie odbierać informację ze środowiska w postaci padających na nią promieni elektromagnetycznych. Składa się z pręcików i czopków- komórek światłoczułych, które połączone są dzięki nerwom z mózgiem. Czopki służą do obserwacji przy dziennym świetle, a ich największe skupisku znajduje się w dołku środkowym. Zatem gdy obraz widzianego przez nas przedmiotu padnie dokładnie na te część siatkówki, wówczas zdolność rozdzielcza będzie najlepsza. W momencie zmniejszenia natężenia światła wpadającego do oka następuje zwiększenie średnicy źrenicy. Kiedy czułość czopków przestaje być wystarczająca, przy szerokiej źrenicy, wtedy głównymi receptorami stają się pręciki. Pręciki leżą poza środkowym dołkiem, a największe ich skupisko jest w kątowej odległości 15 stopni od środka dołka, dlatego nocne widzenie często określa się mianem widzenia peryferyjnego. Przed zbyt silnym natężeniem światła i jego nadmiarem, pręciki chronione są dzięki obecności specjalnego barwnika. Jego działanie zauważymy podczas wejścia z ciemnego pokoju do oświetlonego lub odwrotnie ( jest to tzw. efekt olśnienia). Umiejętność przystosowania narządu wzroku do zmian warunków świetlnych nazywamy adaptacją.
Jeśli obraz przedmiotu padnie na miejsce pozbawione komórek światłoczułych- plamkę ślepą, to wrażenie wzrokowe będzie nieodebrane i nie zobaczymy tego przedmiotu.
Oko odbiera pewną część promieniowania które na nie pada. Jest to ściśle związane z fizyko-chemicznymi właściwościami komórek światłoczułych i rogówki. Zatem odbieramy tylko światło mieszczące się w zakresie „okna optycznego”. „Okno optyczne” mieści się w przedziale długości elektromagnetycznej fali ( światła) od 400mm ( barwa fioletowa) do 700mm ( barwa czerwona). Ponad długością 700mm jest niewidoczna dla nas podczerwień, zaś poniżej 400mm także niewidoczny dla ludzi ultrafiolet. Do elektromagnetycznych fal między innymi, zaliczamy również niewidoczne dla ludzi promienie gamma i promienie X .promieniowanie wykraczające poza „ optyczne okno” jest blokowane przez rogówkę oka. Źródłem bodźców jest to promieniowanie, które wejdzie do oka i wywoła reakcję elektrochemiczna w pręcikach i czopkach. Ponieważ czopki i pręciki są zbudowane inaczej od siebie, występują odmienne właściwości widzenia ciemnego ( przy słabym oświetleniu, np. nocą), a widzeniem jasnym ( silne oświetlenie, np. dniem). Dowiedziono, że maksimum czułości pręcików to 510nm, a czopków 550nm.
Jesteś tu: Człowiek
Dodaj komentarz